Gratis studeren maakt techniek niet populair

null Beeld ANP
Beeld ANP

De werkgeversorganisatie voor technologiebedrijven FME stelde onlangs voor om technische studies gratis te maken, daarin bijgevallen door de PvdA. Zo moeten meer studenten worden verleid om te kiezen voor een technische studie.

Het is uiteraard verheugend, deze aandacht voor de vraag hoe er meer ingenieurs kunnen worden opgeleid, niet alleen universitair maar in de hele kolom van het technisch onderwijs. Om dat te bereiken, kan aan diverse knoppen worden gedraaid. Het voorstel om technische studies gratis te maken, is eentje waarvan wij verwachten dat deze niet erg effectief zal zijn.

Bij de vraag hoe we meer goed opgeleide ingenieurs krijgen, spelen drie factoren een rol. 'Meer' heeft te maken met instroom en uitval van studenten, 'goed' met kwaliteit.

Wat betreft de instroom: uit onderzoek weten we dat middelbare scholieren zich bij hun keuze voor een wetenschappelijke opleiding laten leiden door respectievelijk de inhoud van de studie, de aantrekkelijkheid van het toekomstige beroep, en de mate waarin men na de studie nog verschillende kanten uit kan. Opvallend genoeg kiezen in Nederland minder scholieren voor techniek dan in de buurlanden. Dit komt vooral door de onderwaardering van de maakindustrie en de geringe aandacht voor techniek en exacte vakken in het primair onderwijs. Technische studies zijn over de grens niet goedkoper dan andere studies.

De uitval in het wetenschappelijk onderwijs is fors: zo'n 35 procent van de studenten haalt de eindstreep niet. De topdrie van redenen voor uitval in het eerste jaar zijn verkeerde studiekeuze, andere verwachtingen en onvoldoende motivatie voor de gekozen opleiding. Niets wijst erop dat financiën een reden zijn.

De kwaliteit van de afstuderende ingenieurs in Nederland is hoog. Daarbij spelen het wetenschappelijke niveau van de docent, zijn didactische vaardigheden, en vooral de kwaliteit van het achterliggende onderzoek een belangrijke rol. Dit is immers wat een universiteit onderscheidt; koppeling van onderwijs en onderzoek. Dit werkt het beste in kleine groepen en met intensieve begeleiding. Met het huidige onderwijsfinanciering lopen wij tegen onze capaciteitsgrenzen aan. Wij willen geen afbreuk doen aan de onderwijskwaliteit en dus is er voor drie van de vijftien bacheloropleidingen een numerus fixus ingesteld. Het is jammer dat een TU bij een stijgende vraag naar ingenieurs 'nee' moet verkopen.

Kortom, technische studies gratis maken is niet een wondermiddel om meer goede ingenieurs te krijgen. Wel meer investeren in technische opleidingen zodat die kwaliteit kunnen blijven garanderen zonder een fixus in te hoeven stellen. Verder de instroom vergroten door nog meer dan nu op middelbare scholen uit te leggen hoe leuk en relevant techniek is, met volop uitzicht op een aantrekkelijke baan. Vwo'ers moeten wel een helder beeld krijgen over de inhoud en vereiste studiehouding.

Technische studies zijn niet gratis, maar kosten juist veel geld. De student met passie voor techniek zal altijd bereid zijn het reguliere collegegeld te betalen voor een studie die leuk is om te volgen, goede beroepsperspectieven biedt en veel flexibiliteit geeft op de arbeidsmarkt.

Financiële bevoordeling hoeft dus niet; een level playing field is wel heel belangrijk. Studenten die tweejarige masterstudies doen, zoals de studenten in beta en techniek, moeten straks in het leenstelsel twee jaar lenen. Studenten in de alfa- en gammasfeer hebben daarentegen vaak een eenjarige master. We zouden de bèta- en techniekstudenten in elk geval tegemoet kunnen komen door het tweede masterjaar voor hen te financieren. Zo hoeven techniek-studenten in elk geval niet méér kosten maken dan alfa's.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden