Gratis busvervoer moet ouderen de stoel uit krijgen

Gemeenten zijn enthousiast over het gratis openbaar vervoer voor ouderen. Het haalt ouderen achter de geraniums vandaan. Of het helpt moet nog blijken.

Rita van Veen

Gemeenten die ouderen gratis openbaar vervoer aanbieden maken geen onderscheid tussen rijke en arme ouderen. Dat er rijke gepensioneerden met hun golftas in de bus stappen, daar zitten de meeste vervoerswethouders niet mee. De Amsterdamse wethouder Tjeerd Herrema had het wel anders gewild. „Maar de Hoge Raad verbiedt ons te selecteren”, zegt hij. „Als we gratis openbaar vervoer aanbieden, dan moet dat aan alle ouderen.”

Het enthousiasme is groot bij gemeenten. Na Tilburg zijn er zo’n acht gemeenten bijgekomen die een proef beginnen met gratis reizen tijdens de daluren. Ook het ministerie van verkeer en waterstaat doet een duit in het zakje door subsidie te geven aan Rotterdam, de stadsregio Arnhem-Nijmegen, gemeenten in Noord-Holland-Noord en Parkstad Limburg.

In Heerlen is Jos Offermans met gejuich onthaald. „Ik ben een zeer tevreden wethouder. De reacties zijn fantastisch. We moeten wel doorzetten na de analyse in het najaar. Want je kunt ouderen nu niet een koekje voorhouden en dat straks weer afnemen.”

Ondanks de subsidie uit Den Haag moet Heerlen twee ton bijbetalen. Dat geld komt uit de WMO-pot, waar ook de thuiszorg, scootmobielen en andere voorzieningen voor gehandicapten uit wordt bekostigd. Door de groeiende groep ouderen wordt het voor gemeenten moeilijker de kosten voor hulpmiddelen te beteugelen.

Toch hoeft Offermans nog niet te bezuinigen om het gratis openbaar vervoer betaalbaar te houden voor de 43.000 ouderen. „Onze doelgroep zijn ouderen die nog gezond zijn, maar zitten te verpieteren achter de geraniums. Ik ben fysiotherapeut geweest en weet dat de contacten minder worden als mensen ouder worden. Ik wil dat ze er weer op uittrekken.”

Dat ouderen nu ook al met de roze strippenkaart goedkoop kunnen reizen en toch niet de deur uitgaan, dat begrijpt Offermans. „Ouderen letten nou eenmaal op hun centjes. Gratis openbaar vervoer kan een isolement doorbreken.”

Amsterdam gaat drie maanden experimenteren en betaalt de drie miljoen euro zelf. „Ik hoop dat er een verschuiving komt van het speciaal vervoer naar de bus en de tram”, zegt Herrema. „Als het gratis wordt dan heb je meer kans dat ouderen voor het openbaar vervoer kiezen.” Net als zijn Limburgse collega vindt Herrema dat het ministerie in Den Haag niet mag afhaken als de experimenten slagen. „Dan moeten ze het gratis openbaar vervoer structureel gaan betalen.”

Wethouder Erik van Merrienboer van Eindhoven geeft het openbaar vervoer aan meerdere inwoners cadeau. „Niet alleen ouderen, maar ook kinderen onder de twaalf mogen gratis reizen. We willen ook werknemers gratis openbaar vervoer aanbieden.”

Eindhoven heeft als voornaamste doel mensen uit de auto in de bus te krijgen. En natuurlijk hoopt ook deze wethouder de ouderen uit huis te krijgen. „Dat lukt aardig. De eerste metingen geven aan dat ouderen de straat op gaan. Natuurlijk is het zo dat ouderen al korting kregen op het openbaar vervoer, maar toch was het voor velen nog te duur. Boven de 65 jaar zijn de inkomensverschillen gigantisch. Je hebt hele rijke ouderen en hele arme. Omdat we nastreven de bereikbaarheid en leefbaarheid van de stad te verbeteren, heb ik er geen moeite mee dat alle ouderen gratis reizen.”

Van Merrienboer heeft een miljoen nodig voor een proef van twee jaar. „Dat geld komt voor een deel uit de verkoop van het energiebedrijf. Maar er komt ook geld terug omdat meer mensen met het openbaar vervoer gaan reizen. Als een kind in de bus stapt, moet de begeleidende ouder wel betalen. We zien het aantal passagiers in de bus nu al stijgen.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden