Grants unieke stem inspireert Bush jr.

In doodsnood schreef oud- president U.S. Grant zijn memoires. Ze werden een klapper. Bush jr. las ze nauwgezet.

In de inleiding van zijn memoires, ’Cruciale beslissingen’, spiegelt Bush zich aan een van zijn voorgangers, Ulysses S. Grant (1822-1885). Met de dood op de hielen schreef Grant zijn memoires. Keelkanker zorgde voor een constante pijn. Lopen kon hij al niet meer. Soms kreeg hij zo weinig adem dat hij dacht dat hij zou stikken.

Grant maakte zijn klus af. Vijf dagen later was hij dood. De herinneringen aan de 63 jaren van zijn leven waren vooral bedoeld om zijn vrouw en kinderen verzorgd achter te laten, want de man mocht zich onsterfelijk hebben gemaakt als legeraanvoerder en twee termijnen als president van de Verenigde Staten hebben gediend, zakelijk was hij vreselijk onhandig. Een laatste avontuur als ondernemer had hem berooid achtergelaten.

De opzet van de gelegenheidsschrijver slaagde wonderwel. Grants weduwe verdiende aan de tweedelige memoires een kapitaal, omgerekend naar de waarde van vandaag zo’n tien miljoen dollar. Ook zijn vriend, de auteur Mark Twain, die speciaal voor de publicatie een uitgeverij had opgericht, trok profijt van het succes van beide boeken.

Grant kreeg zijn militaire opleiding aan West Point, toen al de eliteacademie van de Amerikaanse strijdmacht. Daar kreeg hij – door een foutje bij de inschrijving – een nieuwe naam. Eigenlijk heette hij Hiram Ulysses Grant.

Ulysses Simpson Grant bleek later een gouden vergissing: een generaal en een president met de voorletters U.S.

Na zijn opleiding diende Grant ruim tien jaar in het leger. In 1854 zwaaide hij af als kapitein. In de burgermaatschappij bleek de officier een man van twaalf ambachten en dertien ongelukken. Met weinig succes was hij onder meer actief als boer, makelaar en assistent op de leerlooierij van zijn familie.

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog keerde Grant terug in het leger. Hij werd aanvankelijk met weinig enthousiasme onthaald, maar schopte het, door getoond leiderschap, in korte tijd tot dé grote generaal van het federale leger.

Op deze jaren en de Mexicaans-Amerikaanse oorlog ligt de nadruk in Grants memoires. Hij schrijft er bescheiden en weloverwogen over. Zijn presidentschap (1869-1877), ontsierd door corruptieschandalen in zijn nabije omgeving en een financiële crisis, komen slechts zijdelings aan bod.

Toen George W. Bush in de voorbereiding op het schrijven van zijn herinneringen gesprekken voerde met tientallen historici, raadden velen onder hen hem aan om de memoires van Grant te lezen.

„Uit dit boek komt zijn unieke stem duidelijk naar voren”, schrijft Bush in de inleiding van zijn ’Cruciale beslissingen’. „Ik kon me goed voorstellen waarom zijn boek de toets van de tijd had doorstaan. Net als Grant besloot ik geen uitputtend verslag van mijn leven of mijn tijd als president te schrijven. In plaats daarvan heb ik mijn tijd in het Witte Huis beschreven door me te concentreren op het belangrijkste deel van die baan, namelijk het nemen van beslissingen.”

Waarom Bush zich zo nadrukkelijk spiegelt aan Grant is voer voor psychologen. De negentiende-eeuwer was legeraanvoerder in de jaren dat de Verenigde Staten verscheurd werden door een oorlog. Wellicht voelt Bush als opperbevelhebber van de Amerikaanse strijdkrachten tijdens de war on terrorism daarom enige zielsverwantschap.

Tot nog toe werden de namen van Grant en Bush junior alleen in één adem genoemd bij opsommingen van de slechtste presidenten die het land ooit had. In het geval van de eerstgenoemde twisten historici over de vraag hoe terecht dat is.

De kans dat de memoires van de twee ook in een adem genoemd zullen worden, is kleiner. Die van Grant doorstaan de tand des tijds glansrijk. De eerste kritieken op het werk van Bush zijn wat minder enthousiast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden