Opinie

Graham Dance Company had beter nog even gewacht met herrijzenis

Martha Graham Dance Company met ’Sketches from Chronicle’, ’Embattled Garden’ en ’Acts of Light’. Gezien 25/8 Philharmonie Keulen, Nieuwe Luxor Theater op 5/8 en 6/8.

De aftrap van de internationale tournee van de Martha Graham Dance Company werd genomen in de Philharmonie in Keulen. Daar was weinig gedaan om de concertzaal aan te passen aan de vereisten voor een dansvoorstelling. Het dansvlak was abominabel ’afgestopt’, waardoor de dansers tussen hun opkomsten zichtbaar in de coulissen stonden uit te hijgen. Wég theatrale illusie. De geluidskwaliteit was van dusdanige belabberde kwaliteit dat de akoestiek van de zaal de snerpende geluidsband deed opgaan in een- en dezelfde muziekblubber. Onbegrijpelijk dat een toermanagement zo weinig aandacht besteedt aan zulke noodzakelijke randvoorwaarden.

Er zal bij de Nederlandse tourneestop in het Rotterdamse Nieuwe Luxortheater meer respect zijn geweest voor Grahams werk, het is de vraag of daarmee de kwaliteit van de uitvoering an sich is opgekrikt. Die bleek in Keulen namelijk ook teleurstellend.

Het Newyorkse gezelschap van Martha Graham (1894-1991), van cruciaal belang voor de ontwikkeling van de dans, was bepaald niet in goede vorm tijdens deze tournee ter gelegenheid van het tachtigjarig bestaan. We zijn in Nederland verwend, zo blijkt, met de uitvoeringspraktijk van Graham-balletten. Twee van de drie getoonde choreografieën staan ook op het repertoire van Het Nationale Ballet (HNB), en die uitvoeringen zijn door hun gelaagde dynamiek en begeestering nog makkelijk voor de geest te halen. Alleen ’Embattled Garden’ uit 1958 deed nog enigszins herinneren aan de grandeur van Grahams legendarische Company, waar dansgrootheden als Merce Cunningham en Rudolf Nureyev aan waren verbonden. Toch konden de Graham- solisten ook in dit schoolvoorbeeld van Grahams dansante psychodrama niet tippen aan bijvoorbeeld de vertolking van de veel te vroeg overleden Nederlandse HNB-danser Sjef Annink. Deze wist conform Grahams dansopvattingen, een door ademhaling gedreven en ijzersterke techniek wél te koppelen aan emotionele motivatie.

Door juridisch getouwtrek over de rechten van Graham-balletten, lag de Martha Graham Dance Company een tijd stil, maar jaren van artistiek en financieel mismanagement hadden al lang daarvoor diepe groeven getrokken in de ooit zo goede reputatie. Het gezelschap is nu onder een nieuwe leiding uit het dal aan het opkrabbelen; solisten van weleer zijn teruggekeerd en vers bloed is aangetrokken. In ’Acts of Light’ (1981) treedt zowat het voltallige ensemble aan, en hierin wordt duidelijk dat er van coherentie (nog) geen sprake is. In deze proeve van Graham-dans zijn het de mannelijke dansers die te veel steekjes laten vallen. De Graham-techniek lijkt door een aantal van hen overal vandaan te worden gehaald, behalve uit het door Graham gedicteerde ’centrum’. Dat resulteert automatisch in een geforceerde vertolking.

Het is best te begrijpen dat de jarige Martha Graham Dance Company wil bewijzen dat het uit de as herrijst, het zou beter zijn geweest nog even uit te kristalliseren voordat er met een internationale tournee zo werd uitgepakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden