Grafveld in Dalfsen straks weer rijp voor nieuwbouw

Archeologen doen grote vondst: graven en voorwerpen van het Trechterbekervolk

Grote hopen zand liggen midden in het weiland bij Dalfsen, Overijssel. De grond ernaast is afgegraven en meter voor meter genummerd. Archeologen scheppen de grond voorzichtig laagje voor laagje weg, zeven het zand. Rechts ervan houdt archeoloog Boudewijn Goudswaard zijn iPad omhoog. In werkelijkheid is er niets dan gras te zien, maar op het scherm verschijnen verschillende palen die de fundering van een huis aangeven. Een boerderij uit 3000 voor Christus, met 120 graven eromheen. Overblijfselen van een nederzetting van de oermensen die zich destijds in Dalfsen hadden gevestigd.

Zo'n grote ontdekking van resten van de prehistorische mens is een unicum in Nederland en zeer zeldzaam in Europa. Hunebedbouwers worden ze genoemd, of het Trechterbekervolk, naar de vorm van hun voorraadpotten. Zij waren de eerste mensen in de prehistorie die in het huidige Nederland de omslag maakten van jagers en verzamelaars naar boeren, en zich permanent ergens vestigden. De nederzetting in Dalfsen bestond uit een kleine boerderij waar een of meerdere families woonden. Ze leefden van de veeteelt en het verbouwen van gerst en granen.

In 2008 maakte de gemeente plannen om de grond te verkopen voor woningbouw. Maar bij onderzoek werden plots twee trechterbekers gevonden. Oei, dacht burgemeester Han Noten. Dit gaat geld kosten. Het bleef niet bij twee bekers. Uiteindelijk werden 160 grafgiften opgegraven, waaronder 120 trechterbekers en drie stenen bijlen. Daarnaast ontdekten archeologen resten van een boerderij van 12 meter lang en 4,5 meter breed. Het gebouw leunde op palen die ingegraven werden in greppels en had een overhangend dak met plaggen. In de hoek van het huis werd een grafkuil aangetroffen. Rondom het huis lagen nog honderden andere graven waarin grafgiften zoals vuurstenen pijlpunten, messen en twee barnstenen kettingen waren gelegd.

Naast de graven en het gebouw werd nog iets bijzonders ontdekt: in het midden van de nederzetting was een groot aarden monument gebouwd. Het blijft onduidelijk wat de functie hiervan was, zegt Daan Raemakers, hoogleraar archeologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Binnenin werd een graf gevonden dat groter was dan de andere graven, met veel meer potten en bekers.

Op de plek waar het monument destijds stond, wappert nu een rood lint. Er is niks meer te zien. De verkleuringen in de aarde die aangaven waar het heeft gestaan, zijn weggegraven door de archeologen en in kaart gebracht. In het weiland is nog vaag een grijze, bolvormige schaduw te zien. Een afdruk van het hoofd van een stokoud lichaam, op de zij, met de knieën hoog opgetrokken.

Langs de graven was een zandpad uitgesleten. Duizenden jaren later bouwden de Romeinen hier een verharde weg bovenop. Ook in de Middeleeuwen bleef de streek bewoond en werd het oorspronkelijke pad gebruikt. Na de opgravingen wil de gemeente Dalfsen het eerdere plan voor woningbouw weer oppakken en het pad weer in gebruik nemen. Zonde? Nee, zegt burgemeester Noten. "Er wonen al vijfduizend jaar mensen op deze plek in Dalfsen. Wij doen niets anders dan de geschiedenis voortzetten."

Geïnteresseerden kunnen 28 mei van 16 uur tot 19 uur een kijkje nemen op de locatie van de opgraving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden