Grace Mugabe onderschatte hoe gehaat ze was

Grace Mugabe op een partijrally in juli. Beeld AP

‘Disgrace’ (schande), ‘Gucci Grace’, ‘The Country’s First Shopper’. De bijnamen voor de presidentsvrouw van Zimbabwe, Grace Mugabe, zijn legio. Maar ze zijn geen van alle ­positief. 

De 52-jarige ex-secretaresse van president Robert Mugabe (93) staat bekend als een spilzieke, corrupte en agressieve figuur die over lijken gaat. 

Maar hoewel Grace (Zuid-Afrika, 1965) vaak als de kwade genius wordt gezien die de veertig jaar oudere Mugabe ooit heeft verleid, zijn er ook lezingen dat het juist de president was die haar eind jaren tachtig het hof maakte. En dat terwijl Mugabe’s eerste vrouw Sally Hayfron terminaal ziek was en niet veel later stierf.

Mugabe had eind jaren tachtig nog het imago van onafhankelijkheidsheld die een einde had gemaakt aan het Britse koloniale regime, Grace werkte als typiste van rond de 25 op de presidentiële residentie.

De twee kregen een affaire, waar twee kinderen uit voortkwamen. Terwijl ook Grace nog getrouwd was, met Stanley Goreraza, een voormalige luchtmachtpiloot en diplomaat in China met wie ze al een zoon had. Nadat Grace in 1996 – zij was toen 31, Mugabe 72 – met de president het ‘huwelijk van de eeuw’ sloot, werd hun derde kind geboren.

Politieke invloed

Een tijdlang bleef Grace politiek op de vlakte. Ze shopte veel, begon een zuivelfabriek, maar probeerde met de opening van een weeshuis ook een vriendelijk gezicht te tonen. Maar hoe ouder en instabieler de president werd, hoe groter haar politieke invloed werd.

Dat ze haar man zover kreeg ­vicepresident Emmerson Mnangagwa, een oude strijdmakker en zeer machtig binnen het veiligheidsapparaat, vorige week te ontslaan, werd gezien als haar machtigste zet ooit. Zijn voorganger, Joyce Mujuru, had ze ook al weten te lozen. 

Daarna steeg Grace meteen in de rangen: ze werd hoofd van de vrouwenbeweging van regeringspartij Zanu-PF en officieus leidster van de jongerentak. Maar Mujuru was niet van het kaliber Mnangagwa, die Mugabe vrijwel zeker zou opvolgen. Diens ontslag was Grace’s grote kans op het hoogste ambt.

Maar ze onderschatte hoe gehaat ze is bij zowel de bevolking als de politieke en militaire top van Zimbabwe. Zeker in tegenstelling tot Zimbabwe’s eerste First Lady Sally. Door haar politiek activisme tegen de Britten in de jaren zestig en zeventig, geldt Sally tot op heden als ‘nationale held’ en ‘moeder’ van de Zimbabwanen. Grace heeft die titel nooit overgenomen omdat ze haar sporen niet heeft verdiend in het politieke verzet tegen kolonisatie. Ze is geen onderdeel van de bevrijdersgeneratie. In hun ogen is ze een verleidster.

Winkelen

Daar kwamen de vele schandalen rond haar bezittingen en gedrag bovenop. Tijdens een trip naar Parijs in 2002 zou ze omgerekend 80.000 euro hebben uitgegeven, ze heeft miljoenenbezittingen in de vorm van villa’s en land. Haar eerste zoon Russel (33) zou vorige maand een vloot luxeauto’s ter waarde van 4,5 miljoen euro hebben geïmporteerd.

Daarbij raakte Grace onlangs in buurland Zuid-Afrika in opspraak, omdat ze een fotomodel dat met haar zoons had afgesproken in een hotel met een elektriciteitskabel zou hebben afgetuigd. Het was niet de eerste keer dat ze iemand fysiek had aangevallen.

Waar ze vorige week nog dicht bij het hoogste ambt leek te zijn, is ze nu hard gevallen. Haar relatie met haar hoogbejaarde man wordt vaak puur als verstandshuwelijk omschreven.

Wellicht was er toch ook sprake van liefde. Ze bleef altijd pal achter haar echtgenoot staan en beweerde dat hij zich ‘zelfs als lijk’ zou kunnen kandi­deren voor de verkiezingen volgend jaar. Mugabe lijkt nu vooral aan Grace te denken. Hij zou eerst een veilige aftocht voor haar en de kinderen eisen, in ruil voor zijn aftreden, waar nog veel onduidelijkheid over is.

Lees ook: Mugabe móest wel kiezen tussen de twee kampen in zijn partij
Lees hier meer over de coup die geen coup mag heten in Zimbabwe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden