Grabbelton vol met praktische en bemoedigende informatie

De Auteur


Met boeken als 'Ritme' (2011) en 'Discipline' (2013) had Marli Huijer (1955) al aangetoond dat ze actuele kwesties als een vaak ervaren gevoel van tijdsdruk van helder filosofisch commentaar kon voorzien. Twee jaar geleden werd ze benoemd als Denker des Vaderlands. In die rol baarde ze opzien met een in Trouw gepubliceerd manifest 'We zijn allemaal migranten'. Ze roept daarin op tot een opener houding ten opzichte van vluchtelingen. Vorig jaar publiceerde Huijer het boek 'Achterblijven', waarin ze ervoor pleit in het migratiedebat meer oog te hebben voor de kwaliteiten van de achterblijvers: degenen die zorg dragen voor de lokale gemeenschap die de migranten achterlaten.


De opzet


De titel verraadt het al: Marli Huijer (tevens bijzonder hoogleraar publieksfilosofie in Rotterdam) is een warm voorstander van de publieksfilosofie. Toch is dit boek minder een pleidooi vóór dan een gids dóór deze filosofische praktijk. Hoe is de publieksfilosofie in Nederland ontstaan en waarom is ze hier zo gigantisch populair? Hoe is de verhouding met de filosofen aan de universiteit? Wat doet een Denker des Vaderlands zoal? Huijer antwoordt en lardeert de informatie met haar eigen belevenissen. Hoe ze filosofische gesprekken voerde met taxichauffeurs (Huijer heeft geen rijbewijs), hoe ze als Denker des Vaderlands leerde omgaan met radio, krant en televisie, hoe je een overtuigende lezing geeft. En dan is deze uitgave ook nog doorsneden met columns die Huijer tijdens haar tweejarig denkerschap schreef - met name in Filosofie Magazine.


Het resultaat


Een levendig boekje dat heel wat vragen over de publieksfilosofie beantwoordt, niet in de laatste plaats over Huijers invulling daarvan. Niet overal gebeurt dat even overtuigend. Zo blijft onduidelijk waarom juist filosofen tegenwoordig worden ingeroepen om overal commentaar op te leveren. 'Misschien omdat filosofen goed thuis zijn in teksten die duizenden jaren en duizenden kilometers omspannen', oppert Huijer. En waarom zijn teksten belangrijker dan bronnen van kennis waarover historici, economen of biologen beschikken? Aan zulke vervolgvragen komt Huijer niet toe, zoals ze ook de kritiek op haar vluchtelingenmanifest niet grondig pareert. Je blijft met de vraag zitten dat het manifest het probleem uit de weg gaat hoe een regering verantwoordelijkheid voor de eigen burgers en voor nieuwkomers moet afwegen.


Tegelijk verrast Huijer de lezer ook regelmatig met inkijkjes in de achtergrond van haar denken. Mooi is haar uitleg van de door de Franse filosoof Foucault herijkte deugd van de parrèsia. Dat Griekse begrip staat voor de plicht om vrijmoedig de waarheid en de hele waarheid te spreken, ook als dat risico's met zich meebrengt - bijvoorbeeld het risico dat mensen boos worden, zoals na de publicatie van 'We zijn allemaal migranten' gebeurde. Prikkelend zijn ook haar ideeën over stilte, die ze een overschat fenomeen vindt. Juist tussen de mensen, in het café, ontstaat de beste filosofie, vindt Huijer. Je kunt weglopen van de wereld of je kunt 'je gehoor op de lawaaiige wereld afstemmen en de ervaring van de wereld gebruiken om een beter soort filosofie te beoefenen'.


Reden om het boek niet te lezen


Het is nogal een grabbelton. Praktische tips, columns, stukjes geschiedenis: je vindt in dit boek allerlei informatiefs en wie net wat meer wil weten over publieksfilosofie en over Marli Huijer zal daar tevreden mee zijn. Onbevredigend is dit boek waarschijnlijk voor wie alles van en over Marli Huijer al heeft gelezen en een treetje dieper wil.


Reden om het boek wel te lezen


Wie ambities heeft als publieksfilosoof vindt hier tal van nuttige tips. Zo leerde Huijer van de eerste Denker des Vaderlands, Hans Achterhuis, om elke dag minstens twee kranten grondig te lezen. Je moet de feiten wel op een rij hebben, voordat je die in de context van al die eeuwen filosofie wilt zetten. Huijers eigen ervaringen maken deze gids behalve praktisch ook bemoedigend. Zo leren we dat podiumangst met de jaren slijt en dat iedereen wel eens voor een leeg zaaltje staat.


Leve de publieksfilosofie!


Marli Huijer


Boom, 128 blz., euro 20


***

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden