Govert Schilling 'Het heelal was voor mij een veilige plek'

"Een paar keer per jaar heb ik nare dromen over kleine ruimtes. Dan moet ik door smalle buizen kruipen of door piepkleine raampjes klauteren. Geen idee waar dat vandaan komt; in het echt ben ik niet claustrofobisch. Maar het contrasteert mooi met mijn fijnste dromen, waarin ik kan vliegen. Niet origineel, ik weet het, maar ze zijn zo realistisch dat ik overdag vaak het gevoel heb dat ik zó kan opstijgen.

In zo'n droom loop ik blijmoedig door een landschap, zet me af en zweef een eind, om dan even met mijn tenen aan te tikken en opnieuw een heerlijke glijvlucht te maken. Soms zweef ik ook van de trap af. Als ik mijn knieën optrek, red ik het tot onderaan. Die dromen geven me een ultiem vrijheidsgevoel, dat me ook overvalt als ik het heelal bestudeer: losraken van de wereld, boven het aardse gerommel uitstijgen.

Die ervaring had ik voor het eerst toen ik op mijn vijftiende op een sterrenkijkavond Saturnus zag. Ik weet de datum nog, zo'n indruk heeft dat gemaakt: 13 maart 1972. Het besef dat er een complete wereld is, los van de aarde, die zich niets aantrekt van mensen, vond ik fascinerend. Ik ben meteen gaan sparen voor een eigen telescoop en lid geworden van een club.

De vragen waar de sterrenkunde zich mee bezighoudt, raakten bij mij een snaar. Waar komt alles vandaan? En wat voor plaats hebben wij in dat grote geheel? Ik kom uit een Nederlands-hervormd gezin, dus thuis sloegen we voor de antwoorden de Bijbel open. Via de sterrenkunde kwam ik voor het eerst in aanraking met andere verklaringen, die geleidelijk de plaats van mijn geloof hebben ingenomen.

Ik denk dat het heelal ook een veilige plek voor me was. Ik was een introverte tiener met niet zo'n sterk zelfbeeld. Andere jongens hadden vriendinnetjes, ik durfde nooit. Elke heldere avond zat ik op het schoolplein achter ons huis, waar het lekker donker was, door die telescoop te turen en maankraters na te tekenen. Het idee dat de sterren en planeten al miljarden jaren hun eigen gang gaan, gaf me rust. Het zette de aardse bedreigingen in perspectief, de mens op een bescheiden plaats.

De wereld zou er denk ik heel anders uitzien als elk mens, en vooral wereldleiders, regelmatig in contact zouden komen met het heelal. De kosmische visie toont je een wereld waarin alle verschillen waar we ons hier zo druk om maken er niet meer toe doen. Het laat je zien hoe klein en onbetekenend je bent in ruimte en tijd. Sommige mensen vinden dat een beangstigende gedachte, alsof het betekent dat het leven dan geen zin heeft. Voor mij is dat niet zo: ik vind het juist een mooi idee integraal onderdeel te zijn van zoiets groots."

Wetenschapsjournalist Govert Schilling (57) is autodidact op het gebied van de sterrenkunde en ambassadeur van de 'Nacht voor de Nacht', tegen de lichtvervuiling, die vannacht voor de tiende keer wordt gehouden. Zijn vijftigste boek, 'Deep Space', verschijnt 29 oktober.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden