Gouden kolven

In de serie 'De groentetuin' volgen we de tegenslagen en bescheiden succesjes van moestuinbeginneling Alma Huisken. Aflevering 17.

Het heilig gewas der Indianen verwerd bij ons tot veevoer. Ritselend verdrong het rogge, gerst en haver van de akkers, evenals wikke, gele lupine en vele soorten klaver. In Latijns-Amerika en Afrika waarderen ze hun maïs naar behoren, als voedsel voor het volk. Ook op tuin 83 wordt reikhalzend uitgekeken naar de oogst van de gouden kolven, die nu aanstaande is.

Misschien was ik drie of vier jaar oud, toen ik maïs voor het eerst ontdekte. De geeloranje kralen glansden zacht in de trommel kippenvoer van mijn Twentse grootmoeder. Samen strooiden we ze uit, maar altijd hield ik wat achter in mijn knuistje. ,,Oma, mag ik die opeten?' ,,Nee mien kind, gef 't moar an de kipp'n''.

Voer voor dieren. Zo kennen wij de maïs het beste, dit stokoude gewas dat eens de Indianen toebehoorde. Overal op het pan-Amerikaanse continent teelden ze het, van de flanken van de Andes tot ver voorbij Arizona. Ze hadden er een spiritueler verstandhouding mee dan wij, die maïs verhakselen en inkuilen voor het vee, als we het al niet genetisch manipuleren.

In 'Onze Eigen Tuin' beschreef Ethel Portnoy eens hoe Indianen uit Massachusetts in het hart van hun maïsakker een staak pootten en omringden met bloemen, voor de ziel van de Maïsmoeder. Ook werd een vis geofferd die mee de grond in verdween. Hopi-Indianen, op zoek naar nieuwe horizonten, gebruikten het graan als voedingskompas: alleen daar waar de aarde hun blauwe maïs wilde ontvangen, streken ze neer. Mijn fascinatie voor het gouden graan herleefde toen ik een eigen landje kreeg en op vele buurpercelen een rij of vierkant Zea maïs var. saccharata zag staan: zoete suikermaïs. Direct bestelde ik de biologisch-dynamische variant van het sterke, oude ras dat treffend Golden Bantam heet. Dit voorjaar hield ik de geeloranje kralen opnieuw in mijn hand en stopte ze in potten voedzame aarde, afgedekt met glas. Binnen twee weken stond er een tropisch regenwoud in de vensterbank. Op elk sierlijk golvend blad lag een dikke waterdruppel, neergedaald en behouden uit het glazen hemeltje.

'Afharden en poten in juni, de grond diep omspitten en verrijken met organische voeding' onderwees een tuinboek, en dat deed ik. Niet dat de maïs me overtuigde: lang stonden de planten slap te wezen. Vanwaar dit kwijnen? Kwam het omdat ik geen zalm offerde of een heilbot mee begroef? Lustten ze misschien geen Friese koemest? Ik had toch gedacht aan licht en lucht, overtuigde ik mezelf. Zelfs pootte ik de maïs bij bonen, pompoen en tomaten, ook al oorspronkelijk Indiaans, zodat ze zich sneller thuis zouden voelen. Maar na kilte en sloten regens kwam eindelijk de zon en zie, de planten veerden op. Ze groeiden fier en het meer dan manshoge rijtje vormde spoedig een ondoordringbaar struweel. (Vandaar dat Indiaanse stammen in Midden-Amerika oprukkende conquistadores-te-paard het maïsveld inlokten: die kwamen er hopeloos in vast te zitten).

Er verschenen sparachtige sprieten bovenin en bloemslierten halverwege, als koorden op een uniform. Maïs kan loos zijn, dus deed ik een Indiaans schietgebed, maar de groenverpakte kolven arriveerden, met pluimpjes eraan, als uitgeplozen tabak. Wekenlang verrichte Zea maïs haar werk alleen en voortreffelijk, op een kleine ingreep na: tuinburen leerden me de onderste kolfjes te verwijderen zodat de dikste exemplaren beter zouden rijpen.

Nu geurt de grond al kruidig en hangt er nevel tussen de bomen. Augustus. ,,'t Koorns is af, àl het koorn is àf!'', schreef Stijn Streuvels in 'Oogst'. Maar mijn koren is nog niet van het land: dat mag pas zodra de korrels binnenin melkwit zijn. Een broeiende augustuszon is meer dan welkom, om de suikerproductie in de korrels op te jagen. Het zoetgehalte neemt echter onmiddellijk af na het plukken, dus ben ik mentaal geprepareerd om straks in drieste vaart naar huis te racen, de maïs vanuit de fietstas in de pan te werpen en met smeltende, gezouten boter af te grazen. Een kolfje naar mijn hand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden