Gotthard-tunnel cadeau voor Europa

Transport | Zwitserland opent de langste treintunnel ter wereld. Logistiek Europa profiteert van de nieuwe verbinding, die een vlakke baan tussen Rotterdam en Genua creëert.

RENSKE HEDDEMA

Jeroen Bosch-achtige figuren, hangend aan kabels, vliegen over de hoofden van de toeschouwers. Rotsblokken storten over de wanden van de gigantische constructiehal met donderend geraas ineen. De generale repetitie voor het openingsspektakel van de Gotthard-basistunnel is in volle gang.

De Zwitserse televisie repeteert, politie van vier kantons plus het Zwitserse leger staan paraat. Als bondskanselier Merkel en de Franse president Hollande hier vandaag plaatsnemen, in de hal aan het Noordportaal van de nieuwe Gotthard-treintunnel, moet alles lopen als een Zwitsers horloge.

Het voltallige Zwitserse kabinet is aanwezig, beide Kamers, politici en parlementen van alle kantons, transportministers uit heel Europa. De opening van de de langste treintunnel ter wereld is voor de Zwitsers het evenement van de eeuw.

De treintunnel, die het Gotthardmassief op een laag niveau doorkruist, maakt een vlakke baan mogelijk van Rotterdam naar Genua. Waar tot vandaag twee tot drie locomotieven nodig waren om de vrachttreinen over het oude Gotthard-tracé naar boven te slepen, volstaat straks een locomotief. Voor passagiers wordt de reistijd Zurich-Milaan door de 57 kilometer lange tunnel met een uur bekort.

Als alle aansluitende tracés en tunnels ook klaar zijn, kan logistiek Europa een enorme slag maken. Dan gaan er 80 passagierstreinen per dag in plaats van 50, en 260 vrachttreinen in plaats van 220. Die treinen zullen ook nog 75 meter langer zijn. Ook voor de Tweede Maasvlakte is de nieuwe tunnel een aanwinst.

De Gotthard-tunnel is het hart van het Zwitserse NEAT-project, dat bestaat uit zes Alpentunnels die samen ruim 21 miljard euro kosten. De Zwitsers zien het als hun cadeau aan Europa. Het project wordt voor 90 procent door de Zwitserse belastingbetaler betaald. De vervoerders nemen 10 procent voor hun rekening.

Twee keer vroeg de regering de burgers per referendum om toestemming voor deze mega-investering, in 1992 en 1998. Twee keer zei het volk met een ruime meerderheid ja. De bescherming van hun Alpen is de milieubewuste Zwitsers wat waard. Het project werd bekostigd door een verhoging van de btw, de accijns op minerale olie, en invoering van een belasting op vrachtvervoer.

undefined

Gerecyclede rotsblokken

De langste treintunnel ter wereld is niet alleen een sterk staaltje directe democratie. Het is ook een triomf van technisch vernuft. Alle beton die nodig was voor tunnelwanden en vloeren is gemaakt van hergebruikt rotsmateriaal, ontstaan door het boorproces, een primeur. Het ventilatiesysteem is ingenieus. Door de 2500 meter hoge berg boven de tunnel is de temperatuur in de tunnel ongekoeld 46 graden. Om de elektriciteitssystemen feilloos te laten werken moet de temperatuur constant onder de 40 graden worden gehouden.

Aan de veiligheid zijn de hoogste eisen gesteld. De beide tunnelbuizen zijn om de 325 meter met elkaar verbonden door dwarsbuizen waar passagiers in geval van nood in kunnen vluchten. In die dwarsbuizen is voortdurend bovendruk, zodat mensen gewoon kunnen ademen. Op twee ondergrondse stations kunnen de treinen in noodgevallen stoppen en kunnen passagiers geëvacueerd worden. Projectdirecteur Renzo Simoni van aannemer Alptransit verzekert dat de tunnel 20 procent veiliger is dan welk treintracé in Zwitserland ook.

De Zwitsers zouden geen Zwitsers zijn, als ze nog een laatste troef konden uitspelen. Werd de Gotthard in 2007 nog geraamd op 13 miljard euro, de laatste calculaties komen uit op 11,5 miljard. Ruim onder budget.

Om het Zwitserse volk te bedanken voor hun vertrouwen zal de eerste trein door de tunnel gereserveerd zijn voor duizend burgers. Daarna volgen staatshoofden, regering en vips.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden