Google

'Google profiteert van Holocaustontkenning'

Het Google Groningen logo voor het kantoorgebouw tijdens de opening van het nieuwe Google datacenter in Eemshaven Beeld anp

Heeft de Holocaust echt plaatsgevonden? Wie die vraag in het Engels invoert op Google, krijgt websites die de Holocaust ontkennen als topresultaat. De zoekgigant wordt ervan beschuldigd te verdienen aan de ontkenning van de moord op zes miljoen joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Een journalist van de Britse krant The Guardian ontdekte dat een artikel op de neonazistische website Stormfront bovenaan verschijnt op Google, als er in het Engels gezocht wordt op 'heeft de Holocaust echt plaatsgevonden'.

Het artikel van Stormfront, een site die werd opgericht door een voormalig leider van de Ku Klux Klan, voert tien redenen aan waarom de genocide die zes miljoen joden het leven kostte niet zou hebben plaatsgevonden. Het derde en vierde zoekresultaat verwijzen naar een website en een YouTube-filmpje waarin de Holocaust wordt ontkend. Ook bij andere zoektermen, zoals 'hebben donkere mensen kleinere hersens' en 'zijn vrouwen slecht', komen links naar haatzaaiende sites het beste uit de bus.

Wie Google in het Nederlands vraagt of de Holocaust echt is gebeurd, krijgt als eerste resultaat een Wikipediapagina over Holocaustontkenning. Op de derde plaats prijkt echter ook een webpagina die het bestaan van de genocide bestrijdt.

De haatzaaiende websites belanden vermoedelijk op nummer één bij Google door de algoritmen die de zoekmachine gebruikt. Deze computerformules bepalen welke websites het beste aansluiten op de vraag in de zoekbalk. De algoritmen letten bijvoorbeeld op sleutelwoorden op een pagina, hoe up-to-date de site is, de regio van de gebruiker en het aantal keren dat naar de pagina wordt gelinkt vanaf andere websites. Aan de hand van deze en andere factoren wordt bepaald hoe hoog een pagina eindigt op de lijst met zoekresultaten.

Hoe Googles algoritmen exact werken is een groot geheim. Maar zoekmachine-experts die denken te weten hoe Google werkt, zijn stomverbaasd dat een pagina als Stormfront boven Wikipedia eindigt. Het zou volgens hen logischer zijn als Wikipedia veel meer autoriteit wordt toegedicht.

Danny Sullivan, een vooraanstaand zoekmachine-expert, heeft wel een vermoeden waarom Wikipedia toch het onderspit delft. Google zou zijn algoritme volgens hem weleens aangepast kunnen hebben zodat populaire webpagina's hoger eindigen dan pagina's met autoriteit. Dat zou meer geld in het laatje brengen. Zelf beloofde de zoekmachine zijn algoritme juist aan te gaan passen om betrouwbaardere zoekresultaten te geven. Maar deskundigen zeggen daar nog weinig van te merken.

Google geldt voor veel mensen als betrouwbare informatiebron. Uit een onderzoek bleek dit jaar dat 63% van de internetgebruikers zoekmachines betrouwbaar vindt voor nieuws en informatie. Dagelijks ontvangt de site ruim vijf miljard zoekvragen.

Algoritme
Critici riepen Google op het zoekresultaat bij de vraag over de Holocaust te veranderen. Het Amerikaanse Breman Museum voor Joods erfgoed haalde hard uit, en zei het 'misselijkmakend' te vinden dat een Holocaustontkennende site bovenaan staat bij Google.

Het museum stelt dat Google een slaatje slaat uit Holocaustontkenning, omdat het Breman Museum de zoekmachine geld betaalt om Stormfront van de eerste plaats te stoten in de zoekresultaten die volgen op de vraag 'Did the Holocaust really happen?'

"Ze verdienen misschien niet aan de mensen die daadwerkelijk de Holocaust ontkennen, maar wel aan musea en andere organisaties die hen bestrijden, zoals wij", zei David Schendowich, de marketingdirecteur van het museum, tegen The Guardian. "We betalen ze twee dollar per klik. Het is duur omdat het populair is, net zoals je meer moet betalen om te adverteren voor schoenen van Nike dan een ander merk. Dit is hetzelfde. Het is een zeer beladen onderwerp."

Beeld Trouw

Onwelwillendheid

Google zegt zelf dat het 'nooit geld wil verdienen aan zoekvragen naar Holocaustontkenning en dat het adverteren op die manier niet toestaat'. "Het stemt ons triest dat haatorganisaties nog steeds bestaan", meldt het bedrijf. "Maar het feit dat haatsites verschijnen in onze zoekresultaten betekent niet dat Google deze visies onderschrijft."

Omstreden zoekresultaten verwijderen, zoals het miljardenbedrijf door velen werd gesommeerd, is voor het bedrijf geen optie. Dat doet Google alleen in 'zeer zeldzame gevallen'. De enige toezegging die het deed, is om zijn algoritme aan te gaan passen voor meer 'geloofwaardige' informatie.

"Het lijkt misschien verleidelijk om de zoekresultaten van een individuele zoekvraag aan te passen", zei Google. "Maar die aanpak is geen oplossing op maat voor varianten op die zoekvraag. Wij passen liever een algoritmische aanpak op schaal toe om problemen op te lossen, in plaats van ze een voor een te verwijderen."

Experts vermoeden dat Google vreest dat het hek dan van de dam is, en het ook bij andere beladen zoekonderwerpen resultaten moet gaan aanpassen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden