Googelen naar ontroering

Bloemlezing van 61 gedichten die vrouwen (maar ook mannen) raken

Naast eentje voor mannen, is er nu ook een voor vrouwen. Want vrouwen huilen om andere dingen dan mannen. In ieder geval als het gaat om poëzie, zo lijkt op het eerste gezicht.

Mannen worden geraakt door Willem Wilmink. Hij stond met maar liefst vijf gedichten in de bloemlezing 'Gedichten die mannen aan het huilen maken', die eerder dit jaar verscheen; bij vrouwen komen de tranen eerder als ze Anna Enquist lezen, of Ankie Peyers. En zo staan er in 'Gedichten die vrouwen aan het huilen maken' wel meer dichters die in de mannelijke pendant niet voorkomen.

Samenstelster Isa Hoes schreef honderd vrouwen aan met de vraag of er een gedicht was dat ze tot tranen toe roerde. Ze kreeg van 61 antwoord. Sommigen hadden meteen een vers paraat, anderen moesten ernaar op zoek, tot op Instagram aan toe - wonderlijk wel, want kun je zoeken naar ontroering? Is dat niet bij uitstek een gevoel dat je overkomt, vaak op momenten dat je het niet verwacht?

Een heel verrassende verzameling is het niet. Poëzie past - zo blijkt weer eens - als de gevoelens te groot zijn, bij verliefdheid, liefde, dood. Niet vaak wordt iemand ontroerd door de taal. Hoewel een gedicht als dat van Bette Westra, vooral door z'n ritme van de lange, heldere opsomming van kleine momenten waarop iemand die dood is gemist wordt, raak schiet.

Meest interessant is het als de vrouwen in hun korte toelichtinkjes, écht persoonlijk durven zijn. Als journaliste Fidan Ekiz vertelt waarom Audens 'Funeral Blues' haar troostte toen ze haar eigen vader zag huilen omdat hij niet bij de begrafenis van zijn broer kon zijn.

Of als Dichter des Vaderlands Anne Vegter schrijft hoe Antjie Krog haar de andere kant van de Apartheid toonde en dit met een rauw gedicht over piesen in townshiptoiletten van de Zuid-Afrikaanse Krog illustreert.

Toen een dierbare vriendin van journaliste Liesbeth Staats overleed, maar die dood niet in haar hoofd paste, hielpen Hans Lodeizens regels 'een beetje':

je hebt me alleen gelaten

maar ik heb het je al vergeven

Onzin natuurlijk, dat klassiekers als die van Lodeizen alleen vrouwen aan het huilen zouden brengen; Gijs Scholten van Aschat vertelde in de 'mannenbloemlezing' geraakt te zijn door deze zelfde regels van Lodeizen. Zoals Hugo Claus net zo goed mannen als vrouwen beroert, en ook Wilmink in beide bloemlezingen voorkomt.

En niet altijd is wat raakt over te brengen, merkte ook Debby Petter. Zelf vond ze steun bij woorden van Anna Enquist, haar zoon reageerde niet meteen overtuigd: "Ja, oké, een gedicht. Heb je daar wat aan?"

Isa Hoes : Gedichten die vrouwen aan het huilen maken Prometheus; 163 blz euro 17,50

Tekst

Foto

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden