Gonzalez blijft koeltjes zitten na zware electorale klap SPANJE

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De Spaanse premier, Felipe González, vindt dat de zware klappen die zijn partij, de PSOE, dit weekeinde te verduren kreeg bij de euro-verkiezingen en de stembusgang in Andalusië, geen gevolgen hoeven te hebben voor de nationale politiek. Oppositieleider èn grote winnaar Maria José Aznar denkt daar anders over.

González reageerde gisteren koeltjes op het verkiezingsverlies. Hij wil gewoon verder regeren met steun van de Catalaanse nationalisten onder leiding van Jordi Pujol. De premier verklaarde dat zijn regering voor de stabiliteit wil zorgen, die nodig is voor het verbeteren van de slechte economische situatie en het aanpakken van de corruptie.

Onder het kabinet-González is de werkloosheid in Spanje gestegen tot bijna een kwart van de beroepsbevolking. Zijn PSOE raakte betrokken bij een reeks corruptieschandalen. De regerende socialisten verloren zondag vijf van hun zetels in het Europese Parlement (van 27 naar 22) en werden voorbijgestreefd door de christen-democraten van Aznar, die een spectaculaire winst - van 15 naar 28 euro-zetels - boekten. Spanje had 64 euro-zetels te verdelen.

Oppositieleider Aznar vindt dat González na het desastreuze verlies van zijn PSOE de vertrouwenskwestie moet stellen in het parlement. “We zijn nu de eerste politieke kracht in Spanje geworden. Dat moet politieke consequenties hebben,” meende de voorman van de centrum-rechtse Partido Popular. De PP versloeg voor het eerst sinds twaalf jaar de socialisten op nationaal niveau.

Aznar kreeg steun van de Spaanse pers, die in meerderheid meent dat González onmiddellijk de vertrouwenskwestie in het parlement moet stellen. Zelfs het regeringsgezinde dagblad El Pais vindt dat de stem van het volk tegen de regering “bijna overweldigend is”. De krant Diario 16 sprak zich onomwonden uit voor vervroegde verkiezingen.

Een vertrouwensstemming lijkt de zittende premier evenwel te kunnen hebben. De Catalaanse nationalist Jordi Pujol zei gisteren dat hij Gonzalez vooralsnog aan een krappe meerderheid blijft helpen in het nationale parlement met de 17 zetels van zijn Convergencia i Unio (CiU).

Bij regionale verkiezingen in Andalusië, geboortegrond van González en van oudsher PSOE-bolwerk, kregen de socialisten eveneens een fiks pak voor hun broek. Voor het eerst verloor de partij de absolute meerderheid in het 109 stoelen tellende parlement van Sevilla: van 62 naar 45 zetels. De PP van Aznar zag ook hier haar aanhang ongekend stijgen en is nu bijna net zo groot als de regionale PSOE: 41 zetels (was 26).

De socialistische regeringsleider van Andalusië, Manuel Chaves, weet de nederlaag van zijn partij aan de corruptieschandalen en de economische crisis, waardoor een groot aantal regionale bedrijven in problemen is geraakt. Bij de nationale verkiezingen vorig jaar wist González juist door onverwacht veel steun uit deze streek voldoende zetels te winnen voor een vierde ambtstermijn.

Andalusië is de grootste van de zeventien autonome regio's in Spanje en telt 7 miljoen inwoners. De provincie heeft de hoogste werkloosheid van de Europese Unie: zo'n 35 procent van de beroepsbevolking heeft geen baan. Geen streek in Europa heeft de afgelopen jaren zoveel financiële steun van de EU gekregen. Zo is fors geïnvesteerd in de aanleg van wegen en spoorlijnen en de bouw van scholen. In verband met de organisatie van de wereldhandelstentoonstelling in Sevilla in '92 zijn veel publieke werken uitgevoerd. Maar de geplande industrialisatie van de regio mislukte.

De uitslag van de regionale verkiezingen betekent dat de in Sevilla regerende socialistische partij om moet zien naar een coalitiepartner. Die zou gevonden kunnen worden in Verenigd Links (IU) dat van 11 naar 20 zetels steeg, als beide partijen tenminste elkaars verbale geweld uit de verkiezingscampagne weten te verteren. Zo noemden de socialisten IU-leider Julio Anguita een 'stalinist'. Dat de conservatieve Partido Popular met Verenigd Links gaat, wordt onwaarschijnlijk geacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden