'Gokhypotheek' houdt Brit van euro af

De Britten hebben op ten minste één punt goede redenen de euro af te wijzen. Vanwege hun voorkeur voor variabele, schommelende hypotheekrente durven zij de Europese bank niet de rente laten bepalen.

Bas de Vries

LONDEN - Het was zelfs in Londen nog nooit eerder gewaagd: een vraagprijs van een miljoen pond (1,4 miljoen euro) voor een appartement met één slaapkamer. En dat in een buurt, Battersea, die lang niet zo populair is bij het gefortuneerde deel van de bevolking als Chelsea of Kensington.

Toch spreekt het makelaarskantoor in kwestie van een koopje, gezien de totale woonoppervlakte en de vele extraatjes, zoals de hoge plafonds en de privé-parkeerplaats. En ook de huidige eigenaar is er heilig van overtuigd dat hij zijn miljoen binnenhaalt .

De Britse huizenmarkt verschilt in vele opzichten van die in andere Europese landen. Van de grote spelers binnen de EU heeft alleen Spanje de afgelopen periode te maken gehad met nog sterkere prijsstijgingen. Zelfs 2002 was zo'n topjaar voor eigen-woningbezitters, dat de meeste huishoudens geen enkele reden zagen om het rustiger aan te doen. De onveranderd stevige consumptie is één van de redenen waarom de Britse economie tegen de Europese trend in blijft groeien.

Maar Groot-Brittannië onderscheidt zich nog sterker door zijn verslaving aan hypotheken met een variabele rente. Waar in Nederland, maar bijvoorbeeld ook in de Verenigde Staten, verreweg de meeste huizenbezitters het rentepercentage graag voor vijf of tien jaar vastleggen, kent Groot-Brittannië een geheel andere traditie. De angst is zo groot dat de rente onmiddellijk na bevriezing daalt, dat de meeste mensen het risico van een stijging voor lief nemen.

Zelfs de specialisten kunnen alleen maar gissen naar de oorzaken van deze geringe behoefte aan zekerheid. Hoogleraar Richard Jackman van de London School of Economics schuift de suggestie terzijde dat de aangeboren Britse goklust een grote rol zou spelen. Hij verwijst liever naar de grote rol die de building societies (bouwfondsen) altijd hebben gespeeld bij de financiering van woningaankopen. ,,Zij hebben van oudsher een sociale taak: zorgen dat zoveel mensen zich een eigen huis kunnen veroorloven. En hypotheken met een flexibele rente worden in ieder geval voor de kortere termijn als goedkoper beschouwd.''

Maar wat de exacte reden ook is, de Britse minister van financiën heeft er last van. De dominantie van de 'gokhypotheken' maakt de Britse economie bovengemiddeld kwetsbaar voor renteschommelingen. Een geringe stijging of daling heeft een enorme invloed op het huishoudboekje van huishoudens en daarmee op de conjunctuur als geheel. De afgelopen vijftig jaar waren de meeste economische pieken en dalen direct of indirect te verklaren uit de situatie op de woningmarkt, onderstreepte minister Brown in zijn toelichting op de beslissing om voorlopig 'nee' te zeggen tegen de euro.

In de huidige situatie, vindt Brown, kan Groot-Brittannië het zich niet veroorloven om de beslissingen over de hoogte van de rente over te dragen aan de Europese Centrale Bank (ECB) in Frankfurt. De ECB besluit immers voor de eurozone als geheel en kan niet te veel aandacht besteden aan de belangen van individuele lidstaten. De afgelopen jaren zijn beide percentages weliswaar naar elkaar toegegroeid, maar nog altijd ligt de rente in Groot-Brittannië 1,75 procent hoger. Een plotselinge daling zou voor zo'n bestedingsimpuls zorgen, dat de inflatie omhoog zou schieten.

Volgens Brown was hij sowieso al van plan om maatregelen te nemen die voor meer stabiliteit moesten zorgen. Nu de situatie op de huizenmarkt is uitgegroeid tot een van de belangrijkste obstakels op de weg naar de euro, is het belang daarvan alleen maar duidelijker geworden. Zo wil de Labour-regering honderdduizenden extra woningen bouwen, in een poging de druk op de markt iets te verlichten.

Lastiger zal het zijn de bevolking te overtuigen van de zegeningen van het vastleggen van de hypotheekrente voor meerdere jaren.

,,Er zal de een of andere financiële stimulans moeten komen'', denkt Rachel Blackmore van de Britse vereniging van bouwfondsen. ,,Eén willekeurig voorbeeld is het instellen van een bonus aan het eind van de termijn.'' Gebeurt dat niet, dan zou Groot-Brittannië wel eens héél lang moeten blijven vasthouden aan het pond sterling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden