Goedkope patiënten eerst

Hoe beschaafd is de gezondheidszorg? Daarover wordt vanavond in Amsterdam gedebatteerd. Een van de sprekers is chirurg R. Cohen. ,,Ik schaam me voor wat er met de zorg gebeurt.''

AMSTERDAM - Rolf Cohen (59), algemeen chirurg in Zaans Medisch Centrum De Heel:

,,Er voltrekt zich een ramp in de gezondheidszorg. Een materieel faillisement. En er gloort nog geen begin van een oplossing, omdat niemand zich verantwoordelijk lijkt te voelen. Als er een incident naar buiten komt, start er direct een zwarte pietenspel en gebeurt er niets.

Vorige week was er weer ophef over doden die zouden vallen door capaciteitstekort op de intensive cares, en over het selecteren van patiënten door artsen. Maar het probleem is veel breder. In de hele keten van zorg is capaciteitstekort: van het laboratorium tot de operatiekamer. In de chirurgie, met veel acute gevallen, is nooit meer zeker of we de zorg kunnen bieden die binnen een bepaalde tijd nodig is.

De optimale zorg kunnen we niet geven, dus triëren we vaak. Triage is het maken van de afweging welke patiënt voorgaat. We proberen de schaarse capaciteit te verdelen door patiënten te selecteren op medische urgentie. Is het mogelijk om deze patiënt een paar uur of een paar dagen te laten wachten, zodat de ander die urgenter geholpen moet worden, voor kan gaan? Leeftijd is daarbij op zich geen reden. Soms gaat een heel oud persoon juist voor, omdat uitstel tot slechtere herstelkansen kan leiden.

Triage is een normale manier van werken in oorlogstijd of bij rampen, waarbij je snel keuzen moet maken. Maar het is geen oorlogstijd. We kiezen omdat er onvoldoende capaciteit is. Dat vind ik niet passen in een beschaafde samenleving.

Ik heb nog de tijd gekend dat er niet getrieerd hoefde te worden, dat iedereen op het aangewezen moment de best mogelijke zorg kon krijgen, ook op piekmomenten. Nu niet meer, na een kaalslag van twintig jaar, en dus maken we voortdurend keuzen. Maar daarbij is de medische indicatie echt het uitgangspunt.

Behalve bij patiënten van buitenaf. Als een ziekenhuis uit een andere regio ons belt of wij iemand kunnen opnemen, wat dit afgelopen jaar wel 150 keer gebeurde, wordt er vooral naar andere argumenten gekeken. Soms hebben we wel plaats, maar kunnen we voorzien dat die patiënt een paar weken een bed op onze intensive care bezet zal houden. Als we denken dat we de regionale bevolking daarmee benadelen, weigeren we. Dat is bikkelhard, maar alle ziekenhuizen doen dat. Daardoor zit het systeem vast en wordt er soms zo wanhopig met patiënten geleurd.

Ook wordt wel gekeken of het om een dure of een goedkope patiënt gaat. Ziekenhuizen moeten rondkomen met een beperkt budget. Je hebt er dus belang bij patiënten op te nemen, die bijvoorbeeld maar één nacht blijven en geen ingreep hoeven ondergaan. Tja, die afwegingen worden gemaakt. Ik vind dat wel begrijpelijk, want veel ziekenhuizen hebben al financiële problemen.

Dat is natuurlijk het echte schandaal. Ik schaam me voor wat er met de gezondheidszorg gebeurt. Als je de staat van onze zorg als een parameter voor beschaving neemt, komt Nederland er slecht vanaf. Ik zie veel collega's om deze reden afhaken. Er heerst matheid, terwijl we juist de barricaden op moeten.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden