Goede voornemens domineren

Na de studentenprotesten van dit voorjaar werd met spanning uitgekeken naar de opening van het nieuwe academische jaar. Hebben de bestuurders geluisterd?

Beter onderwijs, meer inspraak en minder rendementsdenken, daarvoor voerden studenten en docenten afgelopen voorjaar actie. Wat begon met de bezetting van het Maagdenhuis, het bestuursgebouw van de Universiteit van Amsterdam, leidde tot debatten op universiteiten overal in het land. Tijdens de opening van het academisch jaar gisteren, regende het dan ook goede voornemens.

De meeste collegeleden pasten dit jaar wel op met het uitventen van internationale successen. Vrijwel zonder uitzondering draaiden hun, doorgaans Engelstalige, speeches over het verbeteren van hun onderwijs, het belang van persoonlijke vorming en de maatschappelijke opdracht van de universiteit.

In Utrecht beloofde collegevoorzitter Marjan Oudeman studenten 'kleinschaligheid, persoonlijk contact en optimale studiefaciliteiten'. Studenten aan de Erasmus Universiteit krijgen meer keuzevrijheid. Rector magnificus Huib Pols beloofde dat hij zijn best gaat doen om het voor studenten makkelijker te maken vakken te volgen op andere faculteiten, zodat ze zich breder kunnen ontwikkelen. Ook elders hamerden bestuurders op het belang van vorming van studenten en de opdracht om maatschappelijk betrokken studenten af te leveren.

Minister van onderwijs Jet Bussemaker is blij met de goede voornemens. Volgens haar is het onderwijs op de meeste Nederlandse universiteiten goed, 'maar vaak ook nog te twintigste eeuws', zei ze in haar toespraak op de Universiteit Utrecht. "Terwijl studeren in de 21ste eeuw moet gaan over uit je comfortzone gehaald worden en over de grenzen van je individuele timeline leren kijken." De minister wil dat studenten, docenten en bestuurders meer met elkaar praten over wat goed onderwijs is. Volgens Bussemaker betekent dat in ieder geval veel contact tussen student en docent en maatwerk. Dat zullen veel universiteitsbestuurders met haar eens zijn.

Toch riepen bestuurders de minister op om zich wat minder te bemoeien met hun plannen. Zoals Pauline van der Meer Mohr, collegevoorzitter van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij zei blij te zijn dat de universiteit extra geld heeft om haar onderwijs te verbeteren. Maar, verzuchtte ze: politici en beleidsmakers, ga ons nou niet meteen vertellen waaraan we dat geld moeten besteden. Geef universiteiten de vrijheid om zelf prioriteiten te stellen. Soortgelijke geluiden waren te horen in Utrecht en aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Op hun beurt beloofden bestuurders meer te zullen luisteren naar de gemeenschap. "De dialoog met studenten, medewerkers en stakeholders uit onze omgeving is wat mij betreft elementair voor een gedragen nieuwe toekomststrategie voor onze universiteit", aldus Marjan Oudeman van de Universiteit Utrecht.

Op de Universiteit van Amsterdam, waar de jaaropening met vertraging begon (zie kader), waarschuwde interim-voorzitter Dymph van den Boom voor de valkuilen bij het streven naar meer inspraak en democratie. Dit voorjaar kondigde de universiteit aan dat twee commissies gaan nadenken over de toekomst van de UvA, maar over de samenstelling van die commissies wordt nog steeds vergaderd. Van den Boom stelde vast: "Democratisering moet niet tot een gebrek aan besluitvorming leiden. Dan zouden we de baby met het badwater weggooien."

Protest bij UvA

Ruim drie kwartier later dan gepland opende interim-voorzitter Dymph van den Boom gisteren het academisch jaar aan de Universiteit van Amsterdam. Een twintigtal studenten en een docent blokkeerden 's middags de ingang naar de aula, uit onvrede over het schrappen van de bijdrage van de Centrale Studentenraad (CSR).

Het bestuur van de UvA besloot daartoe nadat zij kennis had genomen van de inhoud van twee gedichten en een lied over de Maagdenhuisbezetting die de studenten tijdens de ceremonie wilden brengen. Daarin kwam onder meer de passage 'Mijn stad is een hoer' voor. Te grof en niet passend bij de gelegenheid, oordeelde het universiteitsbestuur die de studentenraad vroeg om een andere invulling. Die bedankte daarvoor. "We vonden het raar, je gaat niet iemands gedicht aanpassen", aldus studentraadslid Els Aarts tegen universiteitsblad Foliaweb. "Wij werden als democratisch gekozen studentenorgaan gevraagd een bijdrage te leveren aan de opening van het academisch jaar van onze eigen universiteit waar wij dit jaar zoveel voor hebben gewerkt. Dat onze bijdrage dan gecensureerd wordt, stuitte ons tegen de borst."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden