'Goede tv en radio, ondanks de bobo's'

Aftredend commissaris van Commissariaat voor de Media blij met herziening bestel

Hilversum is een dorp waar de omroepen nog altijd de rijen sluiten en korte lijntjes hebben met dat andere dorp: Den Haag. Maar welke bobo's er ook de baas zijn, programmamakers kunnen er goed hun werk doen, is de ervaring van Jan van Cuilenburg, aftredend commissaris van het Commissariaat voor de Media.

Het voorstel dat de publieke omroepen vorige week deden om hun bestel te hervormen zijn opmerkelijk gezien de cultuur die Van Cuilenburg ervoer in de tien jaar dat hij commissaris was. "Het feit dat de omroepen 200 miljoen euro moeten bezuinigen is in zekere zin een geluk bij een ongeluk. Zelf hadden de omroepen zo'n verandering van het bestel nooit kunnen opbrengen", zegt Van Cuilenburg. "Voordat de kredietcrisis losbrak was er geen enkele beweging om te gaan samenwerken."

Van Cuilenburg beziet het als toezichthouder, dus van een bewust gekozen positie langs de zijlijn. Het Commissariaat voor de Media komt gedeeltelijk voort uit de kijk- en luisterdienst van de toenmalige regeringscommissaris voor de omroep, dat voor de jaren negentig sluikreclame bij de publieke omroepen moest opsporen en bestraffen. "Mensen zaten letterlijk thuis te turven bij de televisie", zegt Van Cuilenburg, die toen ook al hoogleraar mediabeleid was. "Dat is nu onbegonnen en irrationeel werk. Het gaat niet slechts om het aantal keren dat er een colaflesje in beeld komt, maar om de deals die omroepen maken, de belangen die je als kijker niet ziet. Het heeft ons werk als toezichthouder veel inhoudelijker gemaakt."

Een voorbeeld is het stokje dat het commissariaat stak voor plannen van de Tros om de productie van programma's volledig onder te brengen bij een private partij. "En neem die cd 'The look of Love' van Trijntje Oosterhuis. Die werd uitgegeven door platenmaatschappij EMI, maar wel met het Metropole Orkest, een orkest van de publieke omroep, en met gratis gebruik van een studio van Radio 2 die vervolgens de cd ging promoten. "Je weet dat niet als je die prachtige stem hoort, maar ondertussen is er dus wel met publiek geld een privaat project gefinancierd."

De zaak over de cd loopt al sinds 2006, en haalt mogelijk de Raad van State. "Omroepen hebben geen rem om met dure advocaten tegen een boete te procederen. Samen met de traagheid van het bestuursrecht werkt dat verlammend. Anderhalf á twee jaar ben je zo verder."

Niet dat het water en vuur is. "Hilversum is het dorp, wij zijn de politie die door de straat rijdt. En de politie is je beste kameraad, tot je een bekeuring krijgt. Maar ik geloof dat de omroepen wel ervaren dat we staan voor de onafhankelijkheid van het publieke omroepbestel."

"En het mooiste is dat er in Hilversum ondanks alles toch prachtige televisie en radio word gemaakt. De omroepen hebben de bekende bobo's, maar hun besturen staan inhoudelijk bijna los van de programmamakers, dus het resultaat is goed. Zelf kijk ik alleen maar publieke omroep."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden