Goede doelen zijn niet open genoeg

null Beeld

Uit onderzoek blijkt dat goede doelen nog steeds onvoldoende transparant zijn. Donateurs weten niet wat er met hun geld gebeurt. Trouw publiceert dit najaar weer de top-50 van beste goede doelen van Nederland.

De kwaliteit van jaarverslagen laat te wensen over. De organisaties hebben lang niet altijd een klachtenprocedure. Beleidsplannen en jaarverslagen worden vaak niet op de website gepubliceerd.

Dit blijkt uit een voorlopige analyse van 800 goede doelen door het Erasmus Centrum voor Strategische Filantropie (ECSP).

De 800 organisaties hebben een uitgebreide vragenlijst ingevuld naar criteria op basis waarvan de maatschappelijke prestaties van goede doelen kunnen worden voorspeld. Van de goede doelen voldoet maar vijf procent aan alle eisen voor transparantie.

De vragenlijst staat op de website van het Centraal Informatiepunt Goede Doelen (CIGD). Via de online Goede Doelen Monitor van het CIGD kunnen donateurs nagaan hoe de organisatie van hun voorkeur scoort op de lijst. De monitor staat ook op de site van Trouw.

Top-50 beste goede doelen
Op basis van het onderzoek van CIGD en ECSP stelt Trouw dit najaar opnieuw de top-50 samen van de beste goede doelen in Nederland.

Vorig jaar is die ranglijst voor het eerst gepubliceerd, op basis van een pilot-onderzoek naar organisaties op het gebied van gezondheidszorg. Dit jaar wordt de hele goede-doelensector bij het onderzoek betrokken. Alleen organisaties die de vragenlijst voor 22 juli hebben ingevuld, dingen mee naar een plek op de ranglijst.

Onderzoekster Kellie Liket vindt het teleurstellend dat veel goede doelen nog te weinig transparant zijn. "Het gaat om fondsenwervende organisaties die veelal met geld van donateurs hun missie nastreven. Het minste dat zij kunnen doen om hun geloofwaardigheid te waarborgen, is zo open mogelijk te zijn over de meeste elementaire zaken van hun organisatie."

Goede doelen geven in de vragenlijst informatie over de opzet van de organisaties, het niveau van transparantie en de aanpak van projecten. De lijst is gebaseerd op wetenschappelijk criteria, die elk voor zich voorspellende waarde hebben voor de maatschappelijke prestatie van goede doelen.

Bijvoorbeeld: de kans op succes van een goed doel neemt toe als de organisatie open is, het bestuur onafhankelijk is en als wordt samengewerkt met andere goede doelen. Ook het betrekken van doelgroepen bij de strategie en ontwikkeling van projecten, is van invloed op de maatschappelijke impact.

Verder is de inzet van experts bij het bedenken en halen van doelstellingen van belang. In de top-50 van 2010 scoorden Leprazending in Apeldoorn en Dark & Light in Veenendaal het hoogst op deze terreinen. Voor de Trouw top-50 is een selectie gemaakt uit de criteria van het Erasmus centrum.

Betere samenwerking

Vier van de tien goede doelen werken niet samen met andere organisaties. De andere zes van de tien zeggen wel samen te werken, maar de helft kan daarvan geen voorbeeld noemen. De minste samenwerking is in de sectoren vluchtelingenhulp en kunst en cultuur. De meeste samenwerking is er bij goede doelen op het gebied van mensenrechten, vrede en veiligheid.

Bijna tien procent van de 800 geanalyseerde goede doelen voldoet niet aan de eis dat een bestuur uit minimaal drie onbezoldigde leden met stemrecht moet bestaan, met een onafhankelijke voorzitter. Tweederde van de bestuursleden moet onafhankelijk zijn. De helft van de organisaties voldoet slechts aan één van de drie eisen. Eenderde heeft dit op orde.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden