Column

Goede bedoelingen bij de dood

Bert Keizer Beeld Trouw

In Medisch Contact, het weekblad van artsenorganisatie KNMG, las ik vorige week een merkwaardig verslag. In de rubriek 'Praktijkperikelen' melden collega's irritante of schokkende ervaringen. 

Het gaat nogal eens over de zorgverzekeraars die met hun idiote wantrouwen zo veel stuk maken. Maar deze keer ging het om iets heel anders. Een arts vertelt over haar eerste euthanasie, de spanning die het voor haar betekende, al die zorgen die je hebt over de juiste spullen, loopt het infuus wel, is de patiënt er echt aan toe, kan de familie het aan, wie willen er bij zijn en ga zo door. Het ging allemaal goed.

Toen het achter de rug was zag de arts dat de familie beelden aan het terugkijken was. Beelden van de euthanasie? De echtgenoot van de overleden mevrouw legde uit dat men gefilmd had 'zodat er een mogelijkheid was om de euthanasie terug te kunnen zien als aanwezige familieleden er emotioneel niet bij konden blijven'. De arts hield hierdoor 'een bittere nasmaak' over aan haar eerste euthanasie.

Inbreuk

Er zijn geen voorschriften waarin deze mogelijkheid wordt geregeld of verworpen. Maar dat het zonder toestemming van de stervende en de arts gebeurde, maakt het, denk ik, los van alle voorschriften, tot een grove inbreuk. Want die laatste momenten zijn erg precair, intiem, verdrietig, angstig ook, en wie wil gefilmd worden in een dergelijke geestestoestand? Bruiloften, bevallingen, verjaardagen en sinds een tijdje ook begrafenissen, worden vaak gefilmd, maar deze toevoeging was voor mij volkomen nieuw.

Er was nog meer te doen rond de dood deze week. De Coöperatie Laatste Wil kwam met schetterend nieuws over hun Drionpil. Wat ze aanbieden, is het adres waar je de pil kunt krijgen. Je moet voor deze informatie minstens achttien zijn en zes maanden lid van de club. Ik heb me meteen gemeld, want je weet nooit. Het nieuws is de aard van de 'pil'. Het gaat om een poeder dat als conserveringsmiddel in laboratoria wordt gebruikt. De Coöperatie zegt over literatuur te beschikken waarin de dodelijke werking van het middel onomstotelijk wordt bewezen.

 Als ze serieus genomen willen worden, en dat willen ze, dan moeten ze deze literatuur onmiddellijk ter beschikking stellen, zodat toxicologen een oordeel kunnen vormen. De oprechte beweringen van vertegenwoordigers van de Coöperatie, Petra de Jong en Gert Rebergen, zijn niet goed genoeg als onderbouwing. Ze legden wel uit dat het middel een snelle bloeddrukdaling teweegbrengt, hetgeen met hoofdpijn gepaard kan gaan. Het gaat hier om mensen waar zeer beslist geen laboratorium achter zit.

In bulk inkopen

Nog onhandiger dan het verzwijgen van de identiteit van de stof is het antwoord op de vraag hoe de leden er aan komen. Die zullen het in bulk moeten inkopen al heb je maar een paar theelepeltjes nodig. Dus vijftig leden kopen samen een kilo. En wat zegt de groothandel in chemicaliën als iemand van tachtig of van achttien even langs komt voor een kilo? Het gaat hier om mensen waar zeer beslist geen laboratorium achter zit. Kan die firma overeind houden dat ze niet in de gaten heeft wat hier werkelijk speelt?

De naam van het middel zal snel alom bekend zijn en de Coöperatie is erin geslaagd de beste manier te vinden om het eigen initiatief de grond in te boren: overal gaan retteketetten dat je het hebt. Op de website staat Willem Anker vermeld als lid van het Comité van Aanbeveling, maar diezelfde Anker zei in 'Nieuwsuur' dat dit initiatief al gauw in de regio van strafbare handelingen zou kunnen eindigen.

Goede bedoelingen

Overigens twijfel ik geen moment aan de goede bedoelingen van de Coöperatie, maar zoals u weet, bestaat het plaveisel van de weg naar de hel uit precies dit spul.

Maar nu wat rustiger. Kunnen we een beetje hoger gaan vliegen en een wat afstandelijker blik werpen op deze nieuwste oprisping in sterfland? Bezien als een symptoom zou ik willen zeggen dat de Coöperatie erop wijst dat wij als sterfelijke mensen in een heel andere stemming proberen te komen als het gaat om onze eindigheid. Een stemming waarin lijdzaam afwachten op het moment dat God of Noodlot ons komt halen, terzijde wordt geschoven. God en Noodlot doen immers niks. We moeten het zelf doen. Maar kijk eens in wat voor rare bochten je je moet wringen om aan het spul te komen. Ik zou zeggen: hulp bij zelfdoding moet niet langer strafbaar zijn.

Lees de andere columns van Bert Keizer

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden