Goed slapen naast een nachtkastje van zeewier

Moeilijk was het niet om het Green Key keurmerk te krijgen voor hun hotel, zeggen twee Amsterdamse ondernemers. Zij gaan verder: kleerhangers van gerecycled plastic, lakens van ecokatoen en een groeneplantenwand.

Gasten plaatsen hun reiswekker op een nachtkastje waarin zeewier is verwerkt, ze slapen onder lakens van ecokatoen en worden 's ochtends pas écht wakker als ze onder de waterbesparende douche staan. Groen en duurzaam is niet truttig, vinden bedrijfskundige Marco Lemmers en jurist Sam Cohen. Hun Conscious Hotel aan het Amsterdamse Vondelpark is juist hip, vriendelijk en leuk, zeggen ze.

Lemmers was als consument al behoorlijk bewust, maar door de geboorte van zijn dochter is hij nog meer gaan nadenken over het belang van duurzaamheid. "Wat laat je achter voor de toekomst?"

De hotels van hem en zijn partner, waarvan die aan het Vondelpark de nieuwste is, zijn energiezuinig. De kleerhangers zijn er van gerecycled plastic. De douche bespaart 35 procent water. Door de straal met extra lucht naar buiten te persen, blijft de kracht gelijk, legt Lemmers uit. "Eigenlijk foppen we de mensen een beetje."

Het hotel trekt niet alleen moderne, belezen en kritische mensen aan, verzekert hij. "We krijgen hier natuurlijk ook gasten die puur voor de locatie en de prijs komen."

Krijgen zij de duurzame visie niet opgedrongen? De muur van levende planten in de lobby laat zien dat gasten zich letterlijk in een groen hotel bevinden. De kapstok heeft de vorm van een boom.

Lemmers vindt het wel meevallen. Dat de kapstok van gerecycled materiaal is gemaakt, staat er niet bij. Aan het nachtkastje is niet te zien dat een van de grondstoffen zeewier is. "We zullen de gasten geen keuzes onthouden. In de lobby verkopen we naast biologische producten ook bier van Heineken. En daar is, behalve het flesje, niets groens aan."

Wél wordt het groene flesje - als het leeg is - apart gehouden van andere soorten afval. Het personeel doet dat, maar de speciale recyclepunten in de gangen van het hotel bieden ook hotelgasten de mogelijkheid hun afval te scheiden.

Zij kunnen hun verblijf zo verantwoord maken als ze zelf willen. In de badkamer hangen Engelstalige kaartjes met tekst. De handdoek wordt als persoon opgevoerd en vraagt of de gast hun date leuk vond. De doek zelf heeft er in ieder geval van genoten. En als de gast nog een date wil, hoeft hij de handdoek alleen maar terug te hangen op het haakje - de schoonmakers laten hem dan met rust. Vertaald klinkt het wat flauw, maar de Engelse kaartjes zijn humoristisch en met een vlotte pen geschreven.

Voor een saunabezoek zijn de handdoeken niet nodig, aangezien het Conscious Hotel niet over een sauna beschikt. "We werken samen met de fitnessclub van hiernaast. Luxe faciliteiten passen niet in onze filosofie", legt Lemmers uit.

De vestiging aan het Vondelpark en het Museum Square hotel van Lemmers en Cohen hebben het zogenoemde Green Key keurmerk. Maar dat stelt niet heel veel voor, beweert de bedrijfskundige. "Het is niet moeilijk om een Green Key keurmerk te krijgen. Je hoeft bij wijze van spreken alleen maar een rapport te schrijven over duurzaamheid in jouw hotel en wat lichtonderbrekers en waterbesparende kranen aan te brengen en je hebt er al een te pakken!"

Erik van Dijk, directeur van de KMVK, de stichting die het keurmerk in Nederland verstrekt, nuanceert dit: "Het hangt heel erg af van het fanatisme van de ondernemer. Ik hoor van andere mensen juist dat het nog een hele kluif is om een label te krijgen."

Op de website van Green Key zijn alle criteria te vinden. Het label werkt met verplichte en optionele criteria. Hotels moeten aan zeker 27 eisen voldoen om in aanmerking te komen voor het keurmerk.

Dat lijkt veel, maar ze zijn niet al te ingewikkeld. Ze variëren van 'dosering schoonmaakmiddelen' en 'afvalinzameling' tot 'energie-efficiënte verlichting' (alles behalve gloeilampen en halogeenverlichting) en 'duurzaam servies en bestek' (geen plastic roerstaafjes bijvoorbeeld). En dan zijn er nog 55 optionele criteria.

Met Marco Lemmers zijn er nog ongeveer 350 andere Green Keyhouders in Nederland - niet alleen in de hotelsector, maar ook in andere recreatieve en toeristische bedrijven. "Duurzaam is een trend op de consumentenmarkt", zegt Van Dijk.

Wordt het begrip op een gegeven moment niet zo breed dat je ieder hotel wel duurzaam kunt noemen?

Van Dijk: "Het kan zijn dat het zo algemeen wordt, dat je het niet meer hoeft aan te tonen, maar dat gaat nog wel even duren. Er zijn duizenden hotels in Nederland, waarvan slechts een heel klein deel een Green Key heeft."

De KMVK, wat staat voor Keurmerk, Milieu, Veiligheid en Kwaliteit, krijgt geen subsidie van de overheiden heeft geen sponsors. De enige inkomstenbron van de stichting is de jaarlijkse bijdrage die keurmerkhouders moeten betalen. Voor Green Key liggen die bedragen tussen de 295 en 699 euro, afhankelijk van de bedrijfsomzet.

Dat de organisatie er daarom belang bij heeft zoveel mogelijk keurmerken uit te delen, ontkent Van Dijk niet. "Maar er zijn internationale controlesystemen van onze overkoepelende organisatie, de Foundation for Environmental Education. En als werknemers van die organisatie in Nederland overnachten, logeren ze altijd in een accommodatie met Green Key label, zodat ze het hotel meteen kunnen controleren."

Bezitters van een keurmerk krijgen iedere twee jaar bezoek van controleurs. Als die keurmeesters vinden dat er iets in een hotel niet in orde is, heeft de eigenaar twee maanden om dit te herstellen. Streng doch rechtvaardig, noemt Van Dijk deze werkwijze.

Het aantal deelnemers aan Green Key groeit gestaag. En de hotels die er eenmaal een hebben, doen ook moeite het keurmerk te houden.

"In de kampeersector is het een paar keer gebeurd dat campinghouders het logo niet meer nodig vonden. Ze kenden het kunstje inmiddels wel en hun gasten wisten dat ze duurzaam werken. .Aan de andere kant: zonder keurmerk heb je kans dat je duurzame karakter gaat versloffen."

Het nut van een groen label
Wie googelt op duurzaam toerisme krijgt ongeveer 718 duizend resultaten. "Het is geen voorbijgaande trend", denkt Akke Folmer van de opleiding hoger toeristisch en recreatief onderwijs aan de Stenden Hogeschool Leeuwarden.

Folmer heeft een rol gespeeld bij de integratie van duurzaamheid in de opleiding. "Duurzaamheid is een van onze peilers, maar we proberen het woord zelf zoveel mogelijk te vermijden. Het is een containerbegrip dat door allerlei instanties verschillend wordt geïnterpreteerd."

Tijdens hun opleiding kijken haar studenten zowel naar de sociale en economische kanten van duurzaamheid, als naar de milieuaspecten.

"We proberen een bewustwordingsproces in gang te zetten", legt Folmer uit. "De opleiding behandelt van alles, van natuurbescherming en behoud van cultureel erfgoed tot de voor- en nadelen van ecotoerisme en certificering in de toeristische sector."

Ook milieukeurmerken komen dus langs. "Die keurmerken stellen eisen waaraan hotels en andere toeristische bedrijven zich kunnen meten. Daardoor kunnen ze onderling hun prestaties vergelijken." Een goede ontwikkeling, vindt Folmer. "Er mag best geld worden verdiend met verduurzaming, graag zelfs. Maar er moeten niet te veel verschillende keurmerken komen, want dan zien consumenten door de bomen het bos niet meer."

Behalve Green Key is er bijvoorbeeld ook het internationale milieukeurmerk Earth Check, dat in Australië werd ontwikkeld.

Deike Schulz, projectmanager duurzaam gedrag aan de Stenden Hogeschool voegt toe: "Er zijn twee belangrijke vragen die je je bij de beoordeling van een keurmerk moet stellen: hoe wordt het label gecontroleerd en hoe onafhankelijk is het?"

Sommige bedrijven kiezen er zelfs bewust voor om geen keurmerk te dragen. "Dat is een nieuwe strategie", stelt Schulz vast. "Consumenten worden steeds slimmer en kritischer. Wanneer bedrijven op een open en authentieke manier met hun klanten communiceren, hebben ze geen label meer nodig."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden