Goed opgebouwd, met pakkende oneliners

kersttoespraak | De boodschap van koning Willem-Alexander was persoonlijk en opmerkelijk krachtig.

STIJN FENS en REDACTIE RELIGIE & FILOSOFIE

Hij had geworsteld met zijn vierde kersttoespraak. Kerstmis 2016 riep ook bij koning Willem-Alexander tegenstrijdige gevoelens op, zo moest hij toegeven. Het resultaat van die gemengde gevoelens was een persoonlijke en opmerkelijk krachtige kerstboodschap. Zonder wie dan ook bij naam te noemen, waarschuwde de koning voor populisme en pleitte hij, bijna hartstochtelijk, voor redelijkheid en naar elkaar luisteren. Vrijheid heeft ruimte nodig."Het extreme lijkt het nieuwe normaal te worden. Zoekend naar zekerheid, graven groepen zich in hun eigen gelijk in."

Volgens Willem-Alexander is een open gesprek daarom 'vaak onmogelijk' en hebben velen het gevoel te leven 'in een land zonder luisteraars'. Nee, echt florissant lag Nederland er niet bij, moest de koning constateren. Steeds meer mensen voelen zich onveilig. Als een volleerd predikant tijdens een kerstnachtdienst, zag hij het als een plicht tekenen van hoop aan te wijzen en zijn volk aan te sporen mee te helpen het tij te keren. "De boodschap van Kerstmis is een boodschap van hoop, vrede en naastenliefde. Dat is een oproep aan ieder van ons."

De koning sprak zijn kersttoespraak uit vanuit Villa Eikenhorst. Het beeld oogde zakelijk. Het enige decorstuk was een boeket van rode kerststerren dat mooi kleurde bij de stropdas van de koning. Een kerstboom ontbrak. Niet zo gek voor een gezin dat de kerstdagen in het buitenland doorbrengt. Alle aandacht was gericht op zijn betoog dat goed was opgebouwd en een aantal pakkende oneliners bevatte.

Volgens Willem-Alexander moeten wij 'nu de wereld om ons heen minder houvast geeft, vasthouden aan wat we samen delen en beschermen wat ons verbindt'. Om zijn argument kracht bij te zetten, greep de koning terug naar Erasmus, die velen van zijn landgenoten alleen maar kennen van een ziekenhuis en een brug. 'De natuur heeft onze gaven zo verdeeld, dat de ene mens het niet kan stellen zonder de hulp van de ander', citeerde de koning de Rotterdamse humanist. Hij maakte het betoog vervolgens zelf af: "Vrede begint met het beschermen van wat we delen en het aanwenden van alle positieve krachten. Zonder u, zonder jou, gaat het niet." De koning is een man van zijn tijd, zijn moeder had het alleen bij 'u' gelaten.

Volgens de laatste cijfers van het CBS rekent de helft van de Nederlanders zich tot een religieuze groepering. De koning laveerde handig tussen de christelijke betekenis van kerst en dat feest van vrede en samen zijn dat het voor velen is geworden. Tenslotte wenste Willem-Alexander allen 'waar u zich ook bevindt en hoe uw persoonlijke omstandigheden ook zijn' een gezegend Kerstfeest. Met dat 'gezegend' houdt hij kalm vast aan een traditie. Ook daar is een koning voor.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden