Goed leiderschap in Afrika wordt beloond met vijf miljoen dollar

Beloon de president van een Afrikaans land met vijf miljoen dollar als hij met zijn handen uit de staatskas blijft en niet te lang op het pluche blijft zitten. De Afrikaanse zakenman Mo Ibrahim looft de prijs uit. Pervers, vinden de tegenstanders.

Maar miljardair Ibrahim gelooft heilig in zijn idee. Inmiddels heeft hij zich verzekerd van de steun van Nelson Mandela, Tony Blair, Bill Clinton, Kofi Annan en Mary Robinson (de voormalige president van Ierland). Armoede en honger zijn volgens Ibrahim op te lossen, ook in Afrika. Maar dan moeten de leiders wel de juiste keuzes maken.

De in Soedan geboren en nu in Groot-Brittannië wonende Ibrahim geeft een relatief simpele analyse van het Afrikaanse leiderschap. Velen beginnen met goede intenties aan de klus, maar vervallen vervolgens in de fout door corrupt te worden. Drie keuzes zijn er voor de Afrikaanse leiders om voor hun oude dag te zorgen. Ofwel je vervalt na het leiderschap in armoede, of je verrijkt jezelf door geld weg te sluizen of je plakt er gewoonweg nog wat jaren aan vast door de democratie opzij te zetten. Er moet toch echt een vierde keuze komen, en geld is de remedie, vindt Ibrahim. Beloon goed leiderschap, na aftreden uiteraard, met een jaarlijkse toelage van 500.000 dollar gedurende tien jaar. De ex-president vangt zo een prijs van 5 miljoen dollar. In geld uitgedrukt de grootste prijs ter wereld, groter dan de Nobelprijs voor de Vrede. En mocht de ex-leider zich overgeven aan charitas, dan ontvangt hij na die tien jaar nog eens een extraatje van 200.000 dollar per jaar. Alles op rekening van de Mo Ibrahim stichting.

Alleen Afrikaanse leiders komen voor deze prijs in aanmerking. Want de Britse premier Blair zal na zijn aftreden wel bij kunnen klussen in het spreekbeurtencircuit waar Bill Clinton nu al in verkeert. Maar vermoedelijk zitten weinigen te wachten op de visie van een oud-president van Rwanda of een analyse van de oud-premier van Tsjaad.

’Waarom zul je betalen voor goed gedrag als dat je verplichting tegenover het volk is?’, zeggen de tegenstanders. En voor de echte schurk is een bedrag van vijf miljoen toch te laag, hij zal zijn gedrag er echt niet door veranderen. Maar er is ook bijval. John Githongo, de naar Groot-Brittannië uitgeweken Keniaanse corruptiebestrijder, vindt dat Ibrahim met zijn prijs op een ,,uitdagend Afrikaans terrein komt, wellicht zelfs het meest uitdagende terrein van de confrontatie met slecht leiderschap”.

Volgend jaar moet de prijs voor de eerste keer worden uitgereikt. En daarbij, zo verzekert Ibrahim, wordt niet over een nacht ijs gegaan. De prijs gaat zeker niet naar de minst slechte. Er is door Robert Rotberg, hoogleraar aan de Kennedy School of Government van de Harvard Universiteit, een lijst met criteria opgesteld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden