Goed doel klopt nu aan bij miljonairs

Ook de gefortuneerde Nederlander heeft het hart op de goede plek. Hij trekt graag de beurs om een goed doel te steunen. „Als mensen geld willen hebben, moeten ze het me gewoon vragen, dan krijgen ze het altijd”, aldus een miljonair. Voor het eerst is het geefgedrag van rijke landgenoten onderzocht.

Joop Bouma

Onderzoekers van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam spraken met vijftien zeer rijke Nederlanders over hun motieven om geld weg te geven. De vraag was simpel: wat beweegt hen om te doneren en hoe zouden ze het liefst benaderd willen worden voor een donatie. Het ging om mensen met een investeerbaar bezit (onroerend goed daarbij dus niet meegeteld) tussen de 5 en 50 miljoen euro.

De bedelpost van goede doelen raakt ze nauwelijks, zo blijkt. „Ja, die clubs moeten zich natuurlijk bekend maken, anders weet ik niet dat ze bestaan”, aldus een miljonair. „Maar ik doe wat ik doe. Ik wil geen zielige foto’s van zeehonden. Het gaat mij vooral om mijn ideeën. Ik heb een levensovertuiging en naar die levensovertuiging ga ik doneren.”

Maandag presenteert de werkgroep Filantropische Studies van de VU een verkennend – en dus niet representatief – onderzoek naar het geefgedrag van vermogende Nederlanders. Naast de interviews met vijftien miljonairs, zijn ook vijfhonderd vermogende Nederlanders met een inkomen van gemiddeld 233.000 euro ondervraagd over wat zij jaarlijks aan goede doelen geven en wat daarbij hun motieven zijn. Uit die enquête bleek dat Nederlanders met een inkomen van minder dan een ton ongeveer net zoveel (gemiddeld 1327 euro) aan goede doelen geven als vermogende Nederlanders met een inkomen tussen anderhalf en twee ton (1483 euro). De gevers met een inkomen tot een ton doneren 1,62 procent van hun inkomen. Grootverdieners met een inkomen van meer dan 800.000 euro geven gemiddeld 8665 euro aan goede doelen. Maar dat is ’slechts’ 0,84 procent van hun inkomen, in feite ongeveer de helft van wat minder vermogende Nederlanders schenken.

Opvallend is dat de niet-religieuze Nederlander gemiddeld minder aan goede doelen geeft (1161 euro) dan zijn religieuze landgenoot. Rooms-katholieke vermogenden geven het meest, bijna 5000 euro. Protestanten halen gemiddeld 1347 euro.

Bij de vijftien rijke Nederlanders die aan het onderzoek meededen, zeggen de miljonairs die religieus zijn dat ze minimaal tien procent van hun inkomen doneren. „Het is voorgeschreven dat minimaal tien procent van je vermogen naar het goede doel moet”, aldus een van hen. De miljonairs worden bestookt door goede doelen, maar vaak worden die verzoeken terzijde gelegd. „Het is een automatisme dat ik een aantal dingen in de brievenbus krijg. Hoe ze het flikken en uitzoeken, mag Joost weten, maar goed.”

Een van de miljonairs geeft toe zeer gevoelig te zijn voor persoonlijke verzoeken van bekenden. „Het klinkt een beetje lullig, maar tijd is kostbaarder dan geld. Als mensen geld willen hebben, dan moeten ze het me gewoon vragen. Dan krijgen ze het altijd. Als mensen me e-mailen, maak ik bijna altijd wat over, zeker als ik die mensen nog ken ook. Ze moeten het me wel vragen. En als mensen bellen of langskomen, dan ben ik helemaal de lul. Dan doe ik het altijd.”

De onderzoeken vormen de opmaat tot een grote representatieve studie onder tienduizend Nederlandse huishoudend met een hoog inkomen. Dat onderzoek is van belang voor de goede doelensector. De grens van wat er kan worden opgehaald op traditionele manieren (collectes, acceptgiro’s) lijkt te zijn bereikt. Charitatieve organisaties moeten naar nieuwe wegen zoeken om geld binnen te halen. Het ontwikkelen van relaties met rijke Nederlanders lijkt een interessante optie.

Ze zitten er zelf trouwens niet op te wachten, blijkt uit het verkennende onderzoek van de VU. Het vertrouwen van vermogende Nederlanders in de goede doelensector is niet heel groot. Ze vinden dat de sector niet transparant genoeg is en dat onvoldoende duidelijk is wat er met hun geld gebeurt. Liever zoeken de rijken hun eigen goede doelen, vaak richten ze die zelf op: een stichting of een fonds op naam. „We hebben in het verleden zo veel geld gebracht naar de standaard-goede doelen. We merkten dat uiteindelijk veel geld daarvan opging aan eigen managementkosten. We hadden toen zoiets van: dit doen we niet meer”, aldus een van de miljonairs.

De rijke Nederlanders willen dat goede doelen opener zijn over de mislukkingen en tegenvallers. Tweederde van de rijken wil graag op de hoogte worden gebracht over de resultaten van de donatie. „Rapporteren is heel belangrijk. Ook als het mis gaat.” Een derde van de miljonairs hoeft niet te weten wat de effectiviteit is van een schenking. „Ik geef aan mensen die ik vertrouw, of goede doelen waarvan ik denk, dat zit wel goed. Dan hoef ik er verder niks meer over te horen.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden