Goed dat er weer een gasfonds komt, laten we er zuinig op zijn

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Een Kamermeerderheid wil geld apart gaan zetten, waarmee projecten - investeringen in infrastructuur en in de kenniseconomie - moeten worden gefinancierd, die de Nederlandse economie mondiaal concurrerend moeten houden en, zo mogelijk, concurrerender moeten maken. Een nieuw investeringsfonds, te vullen met overheidsinkomsten uit het aardgas.

Waar hebben we dit meer gehoord? De rijkdom onder de grond omzetten in rijkdom boven de grond. Dat was ook het uitgangspunt van het onder het eerste paarse kabinet in het leven geroepen Fonds Economische Structuurversterking (Fes). Gasbaten moesten worden aangewend voor nieuwe wegen en spoor en later ook voor innovatieprojecten.

Het grote voorbeeld voor de pleitbezorgers van zo'n fonds is altijd Noorwegen. Miljarden aan inkomsten uit olie zijn in dat land apart gezet, waardoor, zoals een Noorse minister het onlangs stelde, elke Noor zich inmiddels (in Noorse kronen gerekend) miljonair zou mogen noemen.

Bodemschatten omzetten in geldelijk vermogen dat vervolgens gebruikt wordt om de economie te verstevigen, klinkt logisch en zeer aantrekkelijk, al blijft het natuurlijk altijd de vraag welke projecten er nu precies met dat kapitaal worden gefinancierd. De twee grote projecten in Nederland, die met Fes-geld werden gefinancierd, de Betuwelijn en de HSL, zijn nu niet bepaald de beste voorbeelden van economische structuurversterking. Het Fes ging bovendien uiteindelijk ten onder, doordat bijna letterlijk voor elke plannetje - rijp en groen, zinnig of niet - geld beschikbaar was.

De oprichting van een fonds is daarom niet meer dan een aanzet. Alles draait uiteindelijk om de criteria die worden gesteld aan de projecten die met het geld uit het fonds worden gefinancierd. Het nieuwe fonds komt bovendien veel te laat. Al in de jaren zeventig werd de grote fout gemaakt aardgasbaten aan te wenden voor consumptieve overheidsuitgaven. Was men destijds wijzer geweest, dan zouden de Noren en de Nederlanders nu veel meer op elkaar hebben geleken.

Deze kritische kanttekeningen nemen niet weg dat geen zinnig mens er tegen kan zijn dat een nieuwe poging wordt gedaan tot de oprichting van een investeringsfonds. Ook al zal dat niet meer met vele miljarden gevuld kunnen worden en bestaat altijd het risico dat de politiek, op zoek naar schaars geld, er begerig naar kijkt als er geld nodig is voor uitgaven die minder op de langere termijn zijn gericht.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden