Goed dat burgemeester zijn besluit heroverweegt

Dat de burgemeester oordeelt over het bezwaar tegen zijn eigen besluit is niet verkeerd. De procedure dient ertoe dat het bestuur zo alle feiten op tafel krijgt.

Een burgemeester die in een bezwaarprocedure over zijn eigen besluit moet oordelen, zoals Trouw vorige week schreef, is dat wel in haak? Dat lijkt op het eerste gezicht een schandaal, maar eigenlijk is het eerder een misverstand.

Wat is er aan de hand? Sinds 1976, maar in veel gevallen al langer, kunnen bedrijven, instellingen en gewone mensen bezwaar maken tegen besluiten van de overheid, zowel van rijk, provincies, gemeenten en vele zelfstandige bestuursorganen zoals het UWV. Bezwaar is iets anders dan beroep bij de rechter. Bezwaar maken tegen een besluit doe je bij het orgaan dat het besluit heeft genomen. Neemt de burgemeester een besluit over een vergunning voor een evenement, dan beoordeelt hij zelf de bezwaren daartegen.

Is dat raar? Het staat sinds 1976 in de wet arob en sinds 1993 in de algemene wet bestuursrecht. Helemaal niet raar, maar juist de normaalste zaak van de wereld. Misschien moet ik even ingaan op het karakter van de bezwaarprocedure. Die dient er toe om na te gaan of het bestuur wel alle feiten en omstandigheden kent. De bezwaarmaker krijgt de gelegenheid om die nog eens te presenteren aan het bestuur. Het bestuur kan zich de vraag stellen, of het dit besluit echt wel wilde nemen.

In mijn praktijk als bestuursrechtadvocaat betekent dat vaak dat de kaarten in een bezwaarprocedure heel anders komen te liggen. Het bestuur krabt zich nog eens achter de oren, misschien mompelend ’als we dat eerder hadden geweten’, en neemt vervolgens een besluit op bezwaar. Dat betekent niet dat mijn cliënten dan altijd gelijk krijgen. Maar wel dat er een beter doordacht besluit komt. Tenminste, als het bestuur zijn werk goed doet.

Natuurlijk zie ik ook wel eens ’politieke’ besluitvorming, ook in het besluit op bezwaar. Maar daar hebben we een rechter voor, om slecht gemotiveerde of zelfs onbegrijpelijke besluiten aan de orde te stellen. De rechter is onafhankelijk, en het bestuur per definitie niet, want het bestuur moet immers besturen. Het moet belangen afwegen, knopen doorhakken, soms besluiten doordrukken als dat nodig is. En dat is mijn punt: die bezwaarprocedure is nu eenmaal een heroverweging van het bestuur zelf; dat staat sinds jaar en dag in de wet.

Maar hoe zit het met bezwaarschriftcommissies, want die presenteren zich vaak als onafhankelijk. Dat laatste klopt helaas vaak. Maar ja, zo'n commissie adviseert het bestuur en neemt niet zelf de besluiten. Daarmee worden bezwaarmakers eigenlijk op het verkeerde been gezet. Zij krijgen een onafhankelijke behandeling en beoordeling voorgeschoteld, terwijl het bestuur toch uiteindelijk het bezwaarschrift moet beoordelen. Bezwaarschriftcommissies moeten daar geen onduidelijkheid over laten bestaan. Vaak vindt zo'n commissie haar eigen onafhankelijkheid belangrijker dan een goede voorlichting van de bezwaarmaker. Dat is jammer.

Dat leidt tot het misverstand dat de bezwaarprocedure een soort rechterlijke beoordeling is. Dat is pas écht jammer, want dat is het niet en dat zal het ook nooit worden. Het interesseert mij nooit zo wie er in de bezwaarcommissie zit, als het maar mensen zijn die mijn argumenten begrijpen. Liever een burgemeester, dan dat er een onafhankelijke oud-voorzitter van de voetbalclub naar mijn argumenten luistert.

Is bezwaar maken zinloos? Zeker niet. Een bezwaarschrift leidt heel vaak tot een betere motivering van het besluit. Je krijgt nu eenmaal niet altijd gelijk. Omdat we regelgeving hebben waarin is afgesproken hoe we in dit land met elkaar samen leven, omdat de individuele belangen soms moeten wijken voor de algemene belangen. Maar niet omdat het zou gaan om een schandalige missstand. Wat is dat toch, dat we de overheid het liefste zien als een corrupte bende van elkaar de bal toespelende amateurs?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden