Goed boek, Joost!

Niets leuker voor een boek en zijn promotie dan een polemiek die zich in de media afspeelt. Ook al stelt de twist weinig voor, als die maar op een publiek podium plaatsvindt zal een beetje uitgever altijd zijn voordeel hieruit kunnen trekken. Gisteren zag ik in een krant een advertentie voor de laatste roman 'Chaos en Rumoer' van Joost Zwagerman, die impliciet aan zo'n polemiek refereert. 'Goed boek, Joost!' stond in dikke witte letters boven de 'ingezonden mededeling' van uitgever De Arbeiderspers.

Het zal de gemiddelde dagbladlezer wellicht weinig zeggen, maar deze kreet, die in de kleedkamer van een voetbalstadion beter tot zijn recht zou komen, heeft op 24 september in De Groene Amsterdammer als kop gestaan boven een omvangrijke en ongebruikelijke beschouwing over 'Chaos en Rumoer'. Het twee pagina's grote artikel van de hand van Joost Niemöller is in feite een vurig en geëngageerd pamflet dat de critici van het laatste boek van Zwagerman onder een lawine van pek en veren bedelft.

De roman 'Chaos en Rumoer' schijnt bij verschijning hardhandig en genadeloos door de recensenten te zijn neergesabeld. Deze ontvangst is niet alleen onrechtvaardig, vindt Niemöller, maar blijkt volgens zijn theorie ook nog eens het resultaat te zijn van een soort complot. Recensenten en makers van boekenprogramma's als Hanneke Groenteman of Michaël Zeeman hebben zich namelijk herkend in het weinig vleiende portret uit de roman die het literaire bedrijf en zijn coryfeeën beschrijft. Vandaar ook het venijn en het gif dat op de arme Zwagerman teruggespoten wordt. 'Goed boek, Joost!', brult dan de andere Joost in een elan van participerende joournalistiek. De polemiek is geboren, de uitgever kan zich opmaken om te adverteren.

Dit doet me denken aan een soortgelijk geval, waar ik zelf door een uitgever voor de promotie van een boek aan de haren bij gesleept werd. In 1993 schreef ik in deze krant een column waarin ik stelling nam tegen een bikkelharde recensie in de Volkskrant, waarin de debuutroman 'Een hemels meisje' van Josien Laurier meedogenloos werd afgekraakt. Ik kende de auteur niet en had haar boek niet gelezen. Een paar weken later adverteerde uitgever Arena met een quote uit mijn stukje, afgezet tegen een andere, zeer negatieve passage uit de Volkskrant. De charmante Josien Laurier heb ik een paar weken geleden voor het eerst ontmoet. Tot mijn verbazing vertelde ze me dat deze pseudo-polemiek, die door haar uitgever vakkundig was geëxploiteerd, van haar debuutroman een briljant verkoopsucces had gemaakt.

Laat ik eerlijk bekennen dat ook ik dol ben op polemieken, afrekeningen en literaire twisten. Ik las in het stuk 'Goed boek, Joost!' zinnen als: “'Chaos en Rumoer' is een gevaarlijk boek en moest met man en macht onschadelijk worden gemaakt.” Daarom snelde ik naar de boekhandel in de hoop mijn dorst naar sensatie te kunnen lessen. Nu ik de roman heb gelezen is het pas echt chaos en rumoer in mijn arme hoofd. Ik ben er ingetrapt en 34,90 gulden lichter. Niks te polemieken, geen subversief proza of complot: Zwagermans roman is gewoon een treurig prulletje. Traag, zonder diepgang en dodelijk saai. Maar ook al kan ik nog honderden negatieve bijvoeglijke naamwoorden verzinnen, het is te laat. Door deze column te schrijven heb ik er persoonlijk en tegen mijn zin voor gezorgd dat de continuïteit van de polemiek gewaarborgd blijft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden