Godzilla, mon amour

De ochtendzitting viel uit wegens een uitvaart, de middagzitting viel uit wegens misselijkheid van de aangeklaagde. De rechter nam even plaats achter zijn microfoon, maar slechts om mee te delen dat Ivan Demjanjuk die ochtend problemen had in zijn darmenstelsel en had moeten overgeven.

Menigeen zal de hernieuwde vertraging van het proces - ook vandaag zal de zitting uitvallen omdat de aangeklaagde voor een bloedtransfusie naar het ziekenhuis moet - met gemengde gevoelens hebben opgenomen: de gedachten van velen zijn momenteel elders.

In Japan.

Niets lijkt meer belangrijk in het licht van wat daar gaande is. Een middag voor de televisie is een opeenvolging van jobstijdingen: een derde explosie in Fukushima, een brand, een radioactieve wolk die richting Tokio drijft, bevolking die op de vlucht slaat, dan weer een nieuwe aardbeving, nu onder het Japanse vasteland, angstige blikken richting Fuji vulkaan, en weer een nieuwe explosie in de kerncentrale. Berichten spreken elkaar tegen, in Tokio sluiten mensen een eigen geigerteller aan aan hun computer, tellers die andere waarden weergeven dan die van de regering. En bij dat alles een dramatisch instortende Nikkei-index en steeds nieuwe beelden van mobiele telefoons van de verwoestende tsunami van zes dagen geleden. Hoeveel onheil kan een volk verdragen?

Ik ben in München, en derhalve overgeleverd aan Duitse kranten en televisie: de laatste zond via het kanaal ZDF online permanent beelden uit van de publieke Japanse televisiezender NHK - met simultane vertaling van twee tolken. Met afgrijzen vertaalden die het voornemen van Japanse ingenieurs om de ontplofte reactor van Fukushima van bovenaf via een helikopter met een waterzak eronder te koelen - de wanhoop moest wel heel groot zijn om een nucleaire catastrofe als een bosbrand te lijf te gaan.

Elders op meerdere Duitse kanalen alarmsignalen in alle kleuren rood, alsof hier een Weltuntergang werd aangekondigd, terwijl als ik uit het raam keek, de stad München zich met zijn torens toch gewoon koesterde in de voorjaarszon.

Beschouwelijker ging het toe in de kranten, waarin werd beschreven hoe de naoorlogse Japanse cultuur, sinds de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki, getekend raakte door apocalyptische visioenen: de eerste trad op in een film uit 1954 in de gedaante van Godzilla, een door atoomstraling misvormd reuzemonster, dat de stad Tokio kwam verwoesten en uit zijn bek een atoomstraal losliet. De ondergang was ook thema in de roman 'Zwarte regen' van Masuji Ibuse uit 1965 (later verfilmd) over de fall out van Hiroshima. De beroemde Japanse regisseur Akira Kurosawa maakte in 1990 nog een film waarin de hemel achter de Fuji-vulkaan rood kleurt na de ontploffing van een kernreactor: het rood van plutonium. En in talloze manga strips is Japan meerdere malen vergaan.

Als de Japanners schijnbaar zo rustig blijven, dan is het misschien omdat ze alles al eens hebben gezien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden