Gods eigen diplomaat

Als veertienjarige richtte John Stott een club op. Het doel? Zwervers in bad doen. "Ik was erg naïef", zou hij later over zichzelf zeggen. John Stott werd Anglicaans priester, maar vooral een grote naam binnen de wereldwijde evangelicale gemeenschap. Over de begintijd van zijn priesterschap zei hij: "Ik was meer activist dan denker."

John Stott, geboren in 1921, kwam uit een gegoed milieu in Londen. Zijn vader, een legerarts, was niet christelijk maar agnost, zijn moeder was luthers. De jonge John zou eigenlijk in diplomatieke dienst gaan, maar toen hij op zeventienjarige leeftijd een preek bijwoonde van de evangelist Eric Nash, op de deftige kostschool Rugby in Warwickshire, nam zijn leven een andere wending. Hij bekeerde zich en koos voor een studie theologie aan Trinity College in Cambridge.

Centraal in Stotts theologie stond het geloof dat Jezus Christus voor de zonden van de mens is gestorven; zijn boek 'The Cross of Christ' uit 1986 bleef hij zijn leven lang zijn dierbaarste en meest geslaagde boek vinden. Zijn theologie typeerde zich door haar evenwichtige en serene toon, maar zij had ook een traditionele, fundamentalistische inslag. De Bijbel nam hij letterlijk en hij zag die als de hoogste autoriteit voor alle aspecten van het leven.

In 1950, amper 29 jaar oud,werd Stott benoemd tot rector van All Souls Church in Londen. Daar zou hij tot zijn pensioen, in 2007, aan verbonden blijven.

Vond Stott zichzelf in het begin te veel een doener, de evangelische wereld kon hem om die reden juist goed gebruiken. Stott, die gestaag uitgroeide tot een internationele leider binnen de beweging, wees er telkens op dat je niet te veel met het geestelijke bezig moet zijn, maar ook oog moet hebben voor de ellende van de wereld. Hij wilde de evangelische beweging, die soms de neiging heeft ál te wereldmijdend te zijn, met beide benen op de grond zetten.

Stott droeg zending - van oudsher een speerpunt van de evangelische beweging - een warm hart toe. Hij was de drijvende kracht achter de slotverklaring van het Internationale Congres voor Wereldevangelisatie, dat in 1974 in het Zwitserse Lausanne werd gehouden. Dit congres is voor de evangelische wereld van groot belang geweest.

In de slotverklaring benadrukte Stott dat zending óók het streven naar sociale gerechtigheid omvat. Christenen, stelde hij, hebben als taak armoede en onrecht te bestrijden. Ook wilde hij in Lausanne een brug slaan tussen het Westen en het groeiende christendom elders op de wereld.

Stott richtte in 1982 de Londen Institute for Contemporary Christianity op. Twee jaar later verschijnt een van zijn bekendste boeken, 'Issues Facing Christians Today'. Stott betoogde daarin dat evangelische gelovigen vaak te druk zijn met activiteiten binnen de kerk en te weinig oog hebben voor de wereld daarbuiten. Voor evangelicalen, met name die van Amerikaanse snit, ligt zo'n houding niet voor de hand. Maar in Amerika vond Stott bijval van de evangelist Billy Graham; zij werden goede vrienden. Stott deelde de behouden opstelling van Graham; hij was pertinent tegen abortus en euthanasie.

Zo groot als zijn naam binnen de evangelische wereld is, zo onbekend is die daarbuiten. Hoewel, Time Magazine plaatste hem in april 2005 op de lijst van 100 invloedrijkste personen ter wereld, en hij werd in 1959 en in 1991 onderscheiden door het Britse koningshuis. Door vrienden en bekenden wordt Stott omschreven als een ingetogen man. 'Ome John' noemden zijn gemeenteleden hem.

Stott heeft zijn hele leven in een tweekamerappartement boven een garage gewoond. Zijn boeken - meer dan 50 - schreef in een cottage in Wales. Voor Richard Bewes, die van 1983 tot 2004 leidinggaf aan All Souls Church, was Stott een mentor. Hij roemt de 'ijzeren discipline' van de evangelische voorman, en zijn nederigheid. "Er hingen geen prestigieuze foto's in zijn flat. Als er een inbraak plaatsvond, werd er niets meegenomen - er was niets te stelen." De verbondenheid waar hij toe opriep, zijn ijveren voor vrede, de wereldwijde schaal waarop hij opereerde, en zijn gematigde toon. Het zijn eigenschappen van een goede diplomaat. Misschien is hij dat ook wel, op zijn manier, geworden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden