God zelf heeft ook wel last van leepheid, leugens en bedrog

Veranderingen, het blijft lastig. Neem nu de Statenvertaling, de eerbiedwaardige bijbelvertaling uit de zeventiende eeuw. Volgens sommige orthodoxe protestanten is deze vertaling de meest 'zuivere' die er te vinden is. De vertalers zouden toentertijd, zoals dat heet, 'verlicht zijn door Gods geest'. Iets eenmalig zou zijn vertoond.

Groot was dan ook de woede bij de ultraorthodoxe Gereformeerde Bijbelstichting toen vorig jaar een stevige herziening van die Statenbijbel op de markt kwam. Daarin zijn onder meer in onbruik geraakte woorden vervangen ('lankmoedig' werd bijvoorbeeld 'geduldig') en verdwenen in de meeste gevallen de naamvalsvormen 'der', 'des' en 'den'.

Nu, dit soort aanpassingen schoten Bert Scholten, voorzitter van de Gereformeerde Bijbelstichting, in het verkeerde keelgat. Het heilige karakter van de oude vertaling was in zijn ogen totaal verpulverd. Gedurende het hertalingsproject stuurde hij met grote regelmaat oekazes de wereld in waarin hij duidelijk maakte dat er slechts één Statenvertaling is: die uit 1637. Al het andere is het werk van satansvrienden, wisten Scholten en zijn medestanders stellig. De hertalers zouden met hun vereenvoudigingen niet alleen buigen voor de duivel, maar ook voor de eisen van 'de volksstammen die nog nooit een boek gelezen hebben (nou ja, een stripboek wel)'.

Bovengenoemd citaat komt uit een gloednieuwe brochure, deze maand meegezonden met het kwartaalblad Standvastig van Scholtens bijbelstichting. De scribenten in het pamflet - naast Scholten komen er vier bevindelijk-gereformeerde dominees aan het woord - dopen hun pen in zwavelzuur om de Herziene Statenvertaling, zoals de hertaling officieel heet, bijna honderd pagina's lang door het slijk te halen.

Wie het toch waagt de Herziene Statenvertaling te lezen, zo valt uit de woorden van een dominee uit de Oud-Gereformeerde Gemeente in Nederland af te leiden, glibbert daarmee onherroepelijk richting het knisperende hellevuur. "Met de Herziene Statenvertaling komt er een Bijbel in de wereld waarin afbreuk gedaan wordt aan het onvervalste Woord van God", toornt hij. "De herziening verlaat de Bijbel die we uit de Reformatie, die God Zelf tot stand bracht, kregen en maakt haar tot wat zij niet is."

List en bedrog is ook het thema van Interpretatie, tijdschrift voor bijbelse theologie. De Bijbel, staat te lezen in het voorwoord, is vol verhalen over leepheid, leugen, misleiding en bedrog. Ook God zelf is niet altijd rechtdoorzee, zo stelt Dirk Ubbink, bijzonder hoogleraar bijbelse theologie aan de Amsterdamse Vrije Universiteit, in zijn bijdrage.

Ubbink noemt als voorbeeld het verhaal uit het Oude Testament waarin Gods profeten koning Achab - de ultieme bad guy in de Bijbel - met valse informatie ten val proberen te brengen. De profeet in de Bijbel vertelt hoe hij zag hoe in de hemel het plan gesmeed werd om Achab tot zijn misstap te verleiden, zodat hij zou sneuvelen. "Verontrustend", is Ubbinks primaire reactie op deze episode. "Want zo wordt JHWH (God) verantwoordelijk voor de leugenprofetie."

Maar ligt dat wel zo simpel? Bij nader inzien denkt Ubbink toch van niet. "Het waarheidsbegrip dat wij gewoonlijk hanteren is formeel-juridisch, het bijbelse veel inhoudelijker", schrijft hij. Met andere woorden: wie verkeerde bedoelingen heeft, zal ook verkeerde profetie ontvangen. Achab is niet te goeder trouw en krijgt dus ook bij het raadplegen van God verkeerde informatie.

In Onkruid, blad met zeer veel aandacht voor esoterie, ook al een stuk over bedrog. Zelfbedrog, om precies te zijn. "Ik ben mezelf kwijt", hoorde columnist Willem Jan van de Wetering een vrouw zeggen op het terras. Het gesprek ging over een niet lekker lopende relatie, moeilijkheden op het werk en nog meer privéleed. "Ik luister en verbaas me", schrijft de columnist, in het dagelijks leven 'enneagramdeskundige'.

Het liefst had de esoterische luistervink zijn buurvrouw met zalvende woorden toegesproken. Nu richt hij zich alleen tot zijn lezers. "Jezelf kwijt zijn is onmogelijk", stelt hij vast. Hij weet dat uit ervaring, want soms lijkt het wel alsof hij zelf ook in een bos verdwaald is. Maar dat is geen probleem meer voor hem. Soeverein is Van de Wetering de situatie in dit soort gevallen meester. "Ik zie mezelf daar staan en ga gewoon zitten. Ik kijk rustig om me heen naar de chaos waarin ik beland ben."

Wie zo handelt, vertrouwt de enneagramdeskundige zijn publiek toe, hoort net als hij vanzelf stemmen in zijn hoofd. "Je bent altijd omringd door talloze helpers, engelen gidsen. Je hoeft ze alleen maar te vragen of ze je de weg willen wijzen. Het bos opent zich, de chaos verdwijnt en je ziet het pad dat je kunt gaan."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden