GOD, MIJN GOD

Eerst ecstacy, toen palmwijn en nu weer God, werd dinsdag op deze pagina verzucht. Sterker nog; eerst de muze, de oorlog, Europa, poëzie, je moerstaal, Insulinde, het leven: het zijn maar enkele onderwerpen van de Boekenweken sinds 1930. De propagandisten van het Nederlandse boek in de CPNB verzinnen meeslepende themata. Zonder gevaar is dat niet, want wanneer je zoals de CPNB op de Keizersgracht zit, hoor je voor je het weet tot de vermaledijde grachtengordel. En zo kon het gebeuren, dat een columnist van buiten de gordel 'God' van de weeromstuit 'goedkoop en tamelijk ongevaarlijk' noemde. Althans het geloof in God buiten een gemeente gelovigen. Dat is opeens een 'drug' waar je 'geen centje pijn' van hebt.

Gelovig of niet, een beetje bijbelvaste lezer weet dat God & gevaar hand in hand gaan. Laat staan God & pijn: 'God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten', sprak Jezus aan het kruis. Pardon, grachtengordelbewoners denken dat Hij zong, maar dat hebben ze van de Matthüus Passion.

Nogal wiedes kiezen boekenweekbedenkers ook dit jaar een thema dat goed in de markt ligt. De invalshoek zal persoonlijk zijn en dat is ze geraden, niets geestdodender voor schrijvers dan een opgelegde communis opinio. Evenals God & pijn gaan zekerheid & twijfel hand in hand. Dat is zo bij 'huis-tuin-en-keuken-kerkgangers', en ook bij die wonderbaarlijk gevreesde buitenkerkelijke gemeente van godsdienstigen en godloochenaars. Die laatsten weten het heus niet beter. Door de bank genomen zijn het agnosten, die van hun onwetendheid geen geheim maken. Maar wie zou een schrijver willen verwijten dat-ie z'n geheimen prijsgeeft? Toch overkomt dat niet de minsten onder ons. Vonne van der Meer, na heidin nu roomse, is in de 'huis-tuin-en-keuken-kerk' even verdacht als haar collega-schrijfster Irene van Lippe, die God in de natuur beleeft.

En die arme Ischa Meijer. Het wordt hem postuum kwalijk genomen dat hij tot de verbeelding zou spreken, omdat er voor hem aan z'n graf kaddisj werd gezegd. Wie z'n werk kent, weet dat dit doordrenkt is van wanhopig zoeken naar lotsverbondenheid (en wat is religiositeit anders). Maar zelfs na zijn overlijden is de zielenrust, die met dat gebed voor de doden wordt afgesmeekt, hem niet gegund.

Ischa had er een mooi boekenweekgeschenk over kunnen schrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden