God is niet onder te brengen in simpele tegenstellingen

Het betoog van Frits de Lange dat God niet bestaat (Letter&Geest, 11 juni) berust op een simplistische tegenstelling. Aan de ene kant heb je het traditionele Opperwezen dat bestaat buiten onze wereld, en aan de andere kant heb je Jezus die ervaart dat God afwezig is.

De Lange kiest voor Jezus en tegen een God die bestaat. Dit stemt volgens hem overeen met de kern van het christendom: God is mens geworden. Hij beroept zich daarbij op Paulus die zegt: hij heeft zijn godheid afgelegd.

undefined

Vals dilemma

Ik geloof in een God die niet valt onder te brengen in de simpele tegenstelling tussen het Opperwezen en Jezus, en ik denk dat De Lange met deze tegenstelling een vals dilemma creëert. Daar heb ik drie redenen voor.

Om te beginnen betekent menswording in het christendom niet dat God in een mens is veranderd. Deze voorstelling is tegenwoordig wel populair bij sommige Franse en Italiaanse filosofen, maar zij is niet bijbels.

Paulus zegt niet dat God zijn godheid heeft afgelegd. Hij zegt dat Jezus zijn godheid heeft afgelegd. De Vader van Jezus blijft God wanneer Jezus mens wordt en sterft aan het kruis.

Ik voel mij aangesproken door Jezus en door zijn God, die hij Vader noemde. Dit is het tweede punt. En ik ben niet de enige. De Bijbel verhaalt hoe God Mozes en het verdrukte slavenvolk aansprak: 'Ik ben met jullie'.

Deze woorden bevatten de kern van mijn geloof in God: hij zal er zijn voor mensen, in hun verdrukking, en ook in hun verrukking.

Als God mij en anderen echt aanspreekt, hoe dat ook verder ook in zijn werk mag gaan, dan bestaat hij ook. Ongrijpbaar en onbevattelijk. Anders dan alle dingen, verschijnselen en gebeurtenissen in onze wereld. Maar niet minder werkelijk. Als iemand die mensen aanspreekt.

In een performance voert Peter Rollins een God op die zegt 'Ik besta niet'. Wie meent dat deze performance iets openbaart over God, wordt slachtoffer van een illusionistische act. In werkelijkheid is het onmogelijk dat iemand die ons aanspreekt niet bestaat.

Ten slotte. Ik ervaar mijn bestaan en het bestaan van de kosmos, ondanks het onbegrijpelijke kwaad in onze wereld, als een goede gave. En ik dank de gever van deze gave, de 'schepper van hemel en aarde'.

undefined

Lofzang

De Lange noemt ons leven een 'kosmische toevalstreffer' en 'een geschenk om niet, om elke dag de hemel voor op je blote knieën te bedanken'. Maar wie dankt hij dan? Een kosmische toevalstreffer kun je niet danken, want die heeft je niets gegeven. Ik kan alleen de schepper danken voor het bestaan. Maar, zegt De Lange, een God buiten deze wereld is toch onmogelijk in ons moderne evolutionaire wereldbeeld? Waarom?

Genesis 1 is toch niet een feitenrelaas over het ontstaan en de ontwikkeling van de kosmos? Dit lied is een lofzang op God die ons het bestaan geeft. God zal er zijn voor mensen in deze wereld en hij leeft als schepper tegelijk ook buiten de kosmos. Daarom hoef ik niet te kiezen tussen een buitenwereldlijke God en een binnenwereldlijke Jezus. Ik dacht dat we deze valse tegenstelling al lang achter ons hadden gelaten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden