'God geeft mij een date'

Beeld ANP

Het singlebestaan is sinds jaar en dag heel gewoontjes. Nederland telt momenteel 2,3 miljoen singles, aldus het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS). Daarvan is 98 procent op zoek naar een geliefde. Zegt datzelfde CBS.

Stel je voor, je bent een van die mensen zonder liefdesrelatie. Die status biedt kansen. Maar er kleven ook nadelen aan. Afgezien van verzengend hartzeer die het onvrijwillige singlebestaan kan opleveren, kost het veel geld en energie: iemand die alleen woont, betaalt alle rekeningen en boodschappen zelf, moet op reis toeslagen betalen en spendeert in sommige gevallen ook nog een fortuin aan nieuwe outfits voor afspraakjes, de kapper, telefoongesprekken en inschrijfgeld voor datingsites.

Als je dan ook nog een christelijke single bent, komt daar een extra nadeel bij. In de meeste kerkgemeenschappen wordt de single gezien als een exotische soort, of erger: als pastoraal probleem. Het huwelijk is de norm, het singlebestaan de onderbelichte uitzondering. Tegen daten - hét middel bij uitstek om een relatie aan te gaan - wordt raar aangekeken of het is zelfs taboe.

Dat is niet logisch, vindt Aukelien van Abbema. Ze weet er alles van. Van Abbema, 31 jaar, psycholoog en single, schreef het heldere en geestige boekje 'Single in de kerk', waarin ze uiteenzet waar de christelijke single ('alleenstaande' of 'alleengaande' - een mooi Nederlands woord is er niet, volgens Van Abbema) mee worstelt.

Singles in een hokje
In veel kerken worden singles in het ene hokje geduwd en getrouwden in het andere, als twee gescheiden werelden. Het is een mythe te denken dat singles wezenlijk anders zijn dan hun getrouwde medemensen, schrijft Van Abbema. De burgerlijke staat van gehuwden is anders, maar daar is alles ook wel mee gezegd. Zo'n splitsing vergroot de eenzaamheid onder singles en maakt dat zij zich een uitzondering voelen. Singles zoeken dan een andere kerk, of verdwijnen er helemaal uit, waarschuwt ze.

"De christelijke single verschilt weinig van de niet-gelovige single. De thema's waarmee singles worstelen - wie wil ik, wat zoek ik in een relatie, en hoe krijg ik die - zijn identiek", zegt Van Abbema. Maar in kerkelijke kring is de druk om te trouwen hoger. "Mensen denken dan: ik moet direct de juiste kiezen om mee te trouwen. Ze kiezen dan maar niet. Maar de 'juiste kiezen' is een mythe."

Tegelijkertijd, denkt Van Abbema, kan de kerkelijke druk om te trouwen ook positief werken en mensen helpen over hun bindingsangst heen te stappen en te kiezen. "Die druk is er buiten kerken nauwelijks, waardoor er soms wat te lang aangerommeld wordt."

Vooroordelen over 'daten'
Daarnaast zijn er binnen veel kerkgemeenschappen vooroordelen over het begrip 'daten' , merkte Van Abbema. "Bij 'daten' denken mensen blijkbaar dat je direct met iemand in bed duikt. Onzin. Daten gaat gewoon over een ander ontmoeten. Over een kopje koffie drinken of een glas wijn drinken. Daar is niets verkeerds aan."

Er is nog een ander fenomeen dat zich voordoet onder kerkgaande singles. "Sommigen zeggen: God lost het op. Die zal mij een geliefde geven. Die laat de ware aanbellen. En dan glimlachen ze er vroom bij." Naief, vindt Van Abbema. "De kans dat God ervoor zorgt dat degene met wie je uiteindelijk trouwt zomaar aanbelt, is klein. Hoe vaak komt het voor dat er een werkgever aanbelt die jou wil aannemen, of dat er een makelaar op de stoep staat die het huis voor je heeft waar je altijd al van droomde?"

Wachten op de ware
Wachten op de ware is een fraai verpakte Hollywoodmythe, vindt Van Abbema. "Uit films heb ook ik geleerd dat liefde altijd op het eerste gezicht is. Groots en meeslepend. Patsboem. En met een beetje geluk zitten er ook nog strijkers en slagwerkers in de bosjes die spontaan beginnen te musiceren bij de eerste kus. De werkelijkheid is dat het gaat om elkaar een beetje aftasten - figuurlijk - en als dat bevalt, steeds meer naar verbinding toe te werken.

"Ik werd pas geleden uitgenodigd om in een radioprogramma te komen praten over mijn boek. De eerste vraag die de presentator stelde was: 'Ben jij een happy single of een desperate single?'. Mijn antwoord was: 'Bent u happy getrouwd of ongelukkig getrouwd?' Je bent niet automatisch desperaat als je verlangt naar een relatie. En singles schamen zich er dan voor dat ze op zoek zijn. Het single-zijn is op zichzelf geen probleem, maar kent wel problemen; en dat is echt niet anders in een relatie."

Eenzaamheid is zo'n probleem. Volgens Van Abbema vermijden singles het alleen-zijn graag door de agenda propvol te plannen, waardoor er geen rust is om stil te staan bij hun echte behoeftes. Bovendien moet er, simpel gezegd, tijd overblijven voor afspraakjes. Net zoals bijbelse figuren vroeger hun geliefde ontmoetten bij de waterput, is er een gebod voor singles: ga er op uit.

Van Abbema geeft ook workshops over daten. Laatst nog, op het Xnoizz Festival. De tent puilde uit. Ze raadt single-cursisten aan om minder kritisch te zijn voorafgaand aan een afspraakje en niet van te voren al te roepen: dat is mijn type niet. Van Abbema merkt in haar psychologiepraktijk dat zoekende singles er een verkeerd kritisch model op na houden. "Iemand moet, voordat het überhaupt tot een afspraak komt, aan allerlei voorwaarden voldoen. Pas dan is er interesse. Als diegene dan eenmaal aan alle criteria voldoet, verdwijnt alle kritiek ineens als sneeuw voor de zon. Het zou juist andersom moeten zijn: singles moeten helemaal niet kritisch zijn, en in die afspraakjesfase gewoon lol hebben. Zodra er een relatie in het vooruitzicht is, dan wordt het zaak om kritisch te kijken of het klopt."

Preken over relaties
Kerken moeten het singlebestaan vooral bespreekbaar maken en niet doen alsof het een pastoraal probleem is. "Laat een dominee eens over relaties in het algemeen preken, en niet over het huwelijk. Dan hebben alleenstaanden, ook weduwes of weduwnaren, er wat aan. Van een kerk verwacht ik bovendien dat ze singles omarm en uitdragen dat je goed bent zoals je bent."

Jezus is misschien wel de meest bekende single die er bestaat. "Dat hij single was, was maar goed ook", zegt Van Abbema lachend. "Zijn missie was tenslotte doodgaan voor de zonden van de wereld."

Datingsites voor christenen
Aukelien van Abbema beschrijft in haar boek 'Single in de kerk' dat de singles die in de Bijbel voorkomen meestal een geliefde vonden bij de waterput, zoals Jakob en Mozes. Die put is tegenwoordig een koffietentje, een café of een datingsite. Singles moeten erop uit om een geliefde te vinden, stelt Van Abbema. Wachten op de ware is wachten op een wonder.

Er zijn speciale datingsites voor christenen. Funky Fish, bijvoorbeeld, bestaat dit jaar een decennium en heeft 24.000 leden. Christianmatch beweert 23.000 leden te helpen met het vinden van een christelijke geliefde. Dan is er nog Crosspoint dat haar aantal leden niet wil prijsgeven, en Christelijk Contact (3000). Crosspoint-woordvoerster Hanneke van den Houdt vertelt dat ze in de elf jaar dat de site bestaat vrijwel iedere dag een mailtje ontvangt van mensen die zeggen iemand te hebben gevonden. "Iemand die tot een christelijke gereformeerde kerk behoort, zal niet gauw daten met een vol-evangelisch persoon, maar de grenzen vervagen wel wat de laatste jaren." Van den Houdt: "Leden zeggen geregeld dat er in de kerk weinig aandacht voor ze is. Wel zien we in vooral evangelische gemeenten een verandering. Daar wordt steeds vaker iets georganiseerd voor singles. Verwendagen voor alleenstaande moeders bijvoorbeeld."


Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden