Gnostiek levert ander testament

Van onze kerkredactie

Sommige mensen geloven, dat God in India woont. Hij is 65, noemt zich Sathya Sai Baba, kan water in benzine veranderen en zijn leer vertoont hier en daar overeenkomst met die van Jezus. Sathya Sai Baba is volgens zijn aanhangers de tweede van de drie gedaanten die God in deze periode van de geschiedenis op aarde aanneemt. De eerste stierf in 1918. De geboorte van de derde, ook een Indier, wordt in de loop van de volgend eeuw verwacht.

Dat Sathya Sai Baba een avatar (belichaming) van God is, valt af te leiden uit onder andere de moedervlekken op zijn voetzolen en op de linkerzijde van zijn borst. Zelf heeft hij gezegd, dat Jezus zijn komst al had aangekondigd, toen Hij, Jezus, meedeelde dat Zijn vader zou wederkomen. Jezus wees daarbij naar een lam, welks geblaat (ba-ba) als een heenwijzing naar de geboorte van Sai Baba moest worden opgevat. Zo staat het weliswaar niet precies in de Bijbel, maar dat is te wijten aan lieden die met de tekst ervan geknoeid hebben.

Deze en vele andere opzienbarende bijzonderheden over Sai Baba worden door Wim G. J. van Dijk geetaleerd in Bevrijding komt niet uit de hemel vallen (Ankh-Hermes, 343 blz.36). Om verwantschap tussen Jezus en Sai Baba aan te tonen, zet Van Dijk uitspraken van hen beiden onder elkaar. Het is opmerkelijk dat hij Jezus alleen uit het Nieuwe Testament citeert, want volgens een andere recente uitgave van Ankh-Hermes zijn ook daarbuiten heel wat waardevolle leringen van hem overgeleverd.

Jacob Slavenburg geeft daar een overzicht van in Een ander testament. Hij put zijn stof uit onder meer gnostische geschriften, nieuwtestamentische apocriefen en het werk van de 19e-eeuwer Jakob Lorder, die in opdracht van een Stem, ter hoogte van zijn hartstreek vernomen, zo'n 10 000 bladzijden met openbaringen vulde. Slavenburg houdt er rekening mee dat hij 'overdonderende kritiek' wekt bij 'dominees en andere theologen' die alleen het Nieuwe Testament als een gezaghebbende bron erkennen (Ankh-Hermes, 170 blz.34,50).

Voorlopig hebben ze nog hun handen vol aan wat ze uit die bron putten, te oordelen naar bij voorbeeld Nieuw en oud uit de schat van Jan Lambrecht s.j. Deze oud-hoogleraar te Leuven onderzoekt en bespreekt de gelijkenissen, overgeleverd door Mattheus. Zo probeert hij te reconstrueren, wat Jezus' aandeel is geweest in de parabel van de boze wijngaardeniers en wat eerst Marcus en later Mattheus eraan hebben toegevoegd. Typerend voor Mattheus vindt Lambrecht de kritiek op Israels leiders die in zijn versie verweven zit en waaruit de idee is geboren, dat de kerk in Gods heilsplan de plaats van Israel heeft ingenomen (Acco, Leuven / Katholieke Bijbelstichting, Boxtel, 294 blz.- 47,50).

Ander licht op de relatie tussen God en Israel werpt het verhaal over Bileam in Numeri, dat dr. A. Jobsen, gereformeerd predikant in Zierikzee, heeft vertaald en becommentarieerd voor de serie 'Verklaring van een bijbelgedeelte': Bileam - Profeet tussen Israel en de volken (Kok, 108 blz.- 18,50).

Met overdenkingen over de tweede levenshelft van aartsvader Jakob heeft dr. W. Verboom, hoofdbestuurder van de gereformeerde bond, Jakob - een pelgrim, deel 2, gevuld (Kok Voorhoeve, 74 blz.14,90).

Uit dezelfde hoek van de hervormde kerk komen zes preken over Elia, geput uit de nalatenschap van ds. L. Kievit: Elia - Mijn God is de HEERE (Groen, 96 blz.14,95).

Wegwijs in de Psalmen (96 blz.9,50) is een thematische gids, door drs. W. Kats geschreven voor het Gereformeerd traktaakgenootschap Filippus (085-514340), dat zijn fonds ook heeft uitgebreid met de meditatieve werkjes Kracht van ds. A. S. Rienstra (40 blz.6,95) en Woord en antwoord van ds. C. van de Velde (24 blz.5,60; met droogbloemmotieven van Heleen v.d. Velde-Blok). Elf mannelijke dominees en een vrouw, drs. C. L. Kraan uit Rotterdam, droegen 366 korte bijbeloverdenkingen aan voor het Filippus dagboek 1992 ( 11,50). Liever Een jaar lezen in Johannes? Dat kan, dankzij uitgeverij Groen, die onder deze titel de Engelse prediker J. C. Ryle (1816-1900) het woord geeft in een dagboek, geheel gewijd aan het vierde evangelie ( 32,50).

Vooral ten behoeve van de vrijgemaakte Bond van gereformeerde bijbelstudieverenigingen bespreekt prof. drs. H. M. Ohmann 2 Kronieken 1-20 in Kronieken van het Koninkrijk (139 blz.18,90; tel. te bestellen bij J. Rinn-Faas, 01155-1286). Een poging om de tweede brief aan Timoteus 'eigentijds te lezen' onderneemt G. van der Haven in Geestdriftig geloven (Kok, 99 blz.). De overtuiging dat de wereld op een tweede grote schoonmaak afstevent, ligt ten grondslag aan Bert Konings De dagen van Noach herhaald in de 58e eeuw (uitg. aKSENT, Sliedrecht, 96 blz.-15).

Als voorzitter van de stichtingsraad van de EO mocht ds. J. H. Velema in de jaren tachtig veelvuldig de gemeente rondom deze omroep stichten. Hij bundelde zijn toespraken en artikelen, gegroepeerd rondom thema's uit het kerkelijk jaar, in Evangelische Oogst (Kok Voorhoeve, 144 blz.24,90). Hulp bij de verbale omgang met God biedt de gereformeerde emeritus dr. F. L. Bos in Nog eens praten met God, 94 gebeden met thema's die uiteenlopen van milieubeheer tot Gods ondoorgrondelijkheid en van engelenhulp tot valse mannelijkheid (Narratio, 96 blz.13,50).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden