Gluren bij de buren

Terwijl de Vpro zondagavond weer op zoek ging naar de toekomst van alles wat op 220 volt mogelijk is, vertoonde de BRT in 'De keuze van Dekeyser' een bewerking van de Amerikaanse documentaire 'Video, veiligheid en voyeurisme'. De moraal van de videocamera moet nodig onderzocht worden, was de conclusie; een beetje merkwaardig slot, want de documentaire had nu juist aangetoond, dat in elk geval in Amerika al is vastgesteld, dat de videocamera en zijn dienaar geen moraal meer kennen.

Onder de noemer van 'De keuze van Dekeyser' (Dekeyser zijnde Miel Dekeyser, een vooraanstaand Vlaams journalist) gaat de BRT 2 een reeks opmerkelijke documentaires vertonen en de eerste mocht er bepaald zijn. Vooral natuurlijk omdat het ging over ontwikkelingen, die ons land ook nog zullen bereiken. Het begon natuurlijk met de vrolijke home-video's: vader krijgt honkbalknuppel in het kruis, moeder zit met haar hoofd vast in de oven, dochterlief maakt al spelend een doodklap. Leuk, maar al gauw tamelijk vervelend, omdat het scala van de kleine menselijke incidenten vrij beperkt is. Er moet meer met die camera kunnen. Een simpel stapje verder is de aanmoediging om dan zelf maar reclamespotjes en speelfilmpjes te gaan maken. Waaruit dan al gauw de droefheid blijkt, dat het pure amateurisme als vermaak voor miljoenen ook snel door de mand valt

Dan is de tijd helemaal rijp om met de video naar buiten te trekken en onder allerlei voorwendselen goed en kwaad van derden maar te gaan vastleggen en aan te bieden aan de tv stations. Ook dat begint natuurlijk vrij onschuldig. Een amateur had toevallig z'n camera paraat en filmde de gevolgen van een ongeluk of een sneeuwbui in een plaats waar nooit sneeuw valt.

Daarna is het in de VS ineens hard gegaan. De afranseling van Rodney King heeft daar een belangrijke rol in gespeeld, al kreeg de amateur, die de beelden schoot, maar een paar duizend dollar voor de beelden die over de hele wereld gingen. Inmiddels procedeert hij in de hoop honderd miljoen dollar te krijgen. Nu weten de amateurs met hun videocamera waar ze aan toe zijn en vragen meteen 10.000 dollar per minuut en er is geen sprake van dat de beelden daarna over de hele wereld kunnen, daar moet voor betaald worden en veel ook.

De amateur-video's zijn big business geworden. Programma's als 'Code 3', 'Cops', 'Hard Copy' en 'Eye Spy' bieden tegen elkaar op en stellen de kijkers camera's ter beschikking. Amateur-video's zijn een wapen in de strijd om de kijkcijfers geworden. Dat iedereen aanvoelt, dat het misschien toch niet helemaal juist is, dat iedereen zich Big Brother waant, bleek uit de verklaringen van de lange reeks betrokkenen, die in 'Video, veiligheid en voyeurisme' aan het woord kwamen.

Een mevrouw reed rond en filmde hoertjes langs de straat in het kader van een 'neighbourhood watch', de macht van de videobeelden zal de buurt weer veilig maken. Zeker als ze vervolgens op de tv worden vertoond. Een man filmde vanuit z'n tuin de buurman die achter half gesloten luxaflex met z'n vrouw vrijde. Die beelden mochten, na een rechtszaak niet op de tv, omdat ze teveel inbreuk maakten op de privacy, waarop de amateur-filmer verklaarde dat zijn onderwerp juist inbreuk had gemaakt op zijn privacy en hij het volste recht had om vanuit z'n eigen tuin de buren te filmen.

Het zal duidelijk zijn, dat de beelden steeds vaker ook een appel doen op de publieke moraal en dus gaat het graag over toevallig vastgelegde seks. Een man vrijt met een vrouw (niet z'n eigen weet de tv meteen) in de auto, een amateur neemt het op en laat het op de tv uitzenden. De man wordt herkend, z'n vrouw wordt om commentaar gevraagd, het hele stadje weet meteen over wie en wat het gaat en tenslotte wordt de man dood gevonden, naar het lijkt een geval van zelfmoord. Moraal: het is een schande, dat die vent dit langs de openbare weg deed op een plaats waar hij zich onbespied waande.

Met behulp van amateur-video's hebben enkele moordzaken al een opmerkelijke wending gekregen, ze toonden de dader tijdens een privé-gesprek of op een (uiteraard seks-)feestje. Waarmee, nog voor de jury gesproken had, de zaak beklonken werd. Ja, zei de maker van het programma dat om de beelden vroeg en ze uitzond, maar het is toch ook een schande, dat de dader zich tijdens het onderzoek mooier voordoet dan hij in werkelijkheid is.

Een prachtige documentaire over een toekomst, die onafwendbaar op ons afkomt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden