Gloednieuwe helikopters defensie nu al probleemgeval

Helikopter NH90 roest enmaakt teveel lawaaiBeeld Defensie

De helikopters NH90 die Nederland heeft gekocht, lijken volgens bronnen binnen defensie te verworden tot een hoofdpijndossier.

Vorige week zond minister Jeanine Hennis-Plasschaert (defensie) een brief over de nieuwe helikopter naar de Tweede Kamer. De NH90, vooral ingezet in het Caribisch gebied en voor de kust van Oost-Afrika, slijt sneller dan gedacht en roest meer dan verwacht. En dan hebben de vliegers ook nog eens stevige last van het geluid. Dat laatste probleem leidde er toe dat aanvankelijk slechts een uur mocht worden gevlogen, tenzij het gaat om een operatie als het opsporen en tegenhouden van Somalische piraten.

De minister heeft het niet over kinderziekten, maar over fouten in het ontwerp, gebreken bij de productie en hiaten in de onderhoudsinstructies. Wat er precies aan de hand is, wordt onderzocht, maar volgens de minister is er vooralsnog geen sprake van een overtreding van de geluidsnormen.

Zo op het eerste oog lijkt zich een Fyra-scenario te voltrekken. Treinenbouwer AnsaldoBreda en helikopterfabrikant Augusta-Westland hebben dezelfde moeder: Finmeccanica. De gedachte dat Nederland zich een Italiaanse roestbak in de maag heeft laten splitsen, wordt nog eens extra gevoed door recent commentaar uit België. Televisiezender VRT vroeg de top van de luchtmacht of zij niet vreest dat de drie ingebruikgenomen NH90's de Nederlandse kuren gaan vertonen. Nee, zegt de commandant van de luchtmacht. De Belgische NH90 mag er dan net zo uitzien als de Franse en Nederlandse machines, maar is "een geheel andere machine".

Het Belgische toestel komt van een Duitse productielijn, de Nederlandse van een Italiaanse. En, zo meldt de commandant, de Belgische heeft een extra coating tegen corrosie. Dat zijn voor Nederland geen geruststellende woorden.

Beeld Trouw | Bron: defensie

Haast
Defensie-experts zien echter nog geen Fyra-variant ontstaan. De Nederlandse NH90 mag dan van Italiaanse komaf zijn, het wil niet zeggen dat de machine niet voldoet. De Italianen hebben een goede reputatie als het om helikopters gaat en worden van betere kwaliteit geacht dan de Amerikaanse concurrent Sikorsky UH-60 Blackhawk. Dat landen als Australië en Nieuw-Zeeland voor de NH90 hebben gekozen zegt voldoende over het vertrouwen in het Italiaans-Britse Augusta-Westland.

De kans dat de problemen voor een deel aan onszelf te wijten zijn, is ook groot, menen de experts. Nederland wenst haast te maken met de vervanging van de Lynx door de NH90. Haast is een slecht uitgangspunt, zeker als het om een breedgedragen Europees project gaat. De NH90 is een product van NH Industries, een consortium waarin Fokker 5,5 procent heeft, Augusta 32 procent en Airbus Helicopters 62,5 (Frankrijk en Duitsland). Elk land wilde mee-eten uit de ruif, maar had weinig behoefte om op te draaien voor de meerkosten. Mogelijk dat de Nederlandse versie het product is van haast in combinatie met die typisch Europese wijze van produceren.

Net als bij de grote broer, het gevechtsvliegtuig F-35 (de JSF), zijn de prijzen steeds naar boven aangepast. Vijftien jaar geleden dacht Nederland nog voor 1,3 miljard gulden twintig toestellen te kopen, daar moet nu bijna eenzelfde bedrag (1 miljard) maar dan in euro voor neergeteld worden. En dat is nog niet het ergste, snel slijtende vliegtuigen zijn duur in de exploitatie. Oplopende exploitatiekosten leiden tot nieuwe ingrepen in de defensiebegroting, vrezen bronnen binnen de krijgsmacht.

Van Europa tot Oman
Meer dan 184 toestellen van het type NH90 zijn inmiddels wereldwijd geleverd. Niet alleen aan Europese landen, maar ook bijvoorbeeld aan Oman, dat net als Nederland twintig toestellen bestelde. Duitsland is met 122 NH90's een grote afnemer, evenals Italië (116 toestellen). België neemt slechts acht helikopters af.

De introductie van de NH90 heeft in Nederland wat voeten in de aarde gehad. Eind september 2007 werd de eerste Nederlandse NH90 getoond, in februari 2013 werden de eerste acht toestellen geleverd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden