Globalisering oké, mits duurzaam

De antiglobalisten willen de G20 helpen van globalisering een duurzaam concept te maken.

De top van de G20 in Londen morgen is voorafgegaan door massale demonstraties in de Britse hoofdstad. Niets nieuws, sinds de bijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie in Seattle in 1999 zijn antiglobalisten steevast van de partij bij dit soort toppen. Maar Londen 2009 is anders, globalisering is niet langer een vies woord, waar het nu om gaat is: duurzaamheid.

De historische betekenis van de protesten in Londen wordt niet door iedereen even goed begrepen. Er bestaan drie misverstanden: het zou gaan om een nieuwe sociale beweging, met weinig tot geen samenhang, en met nog minder invloed.

De demonstratie afgelopen zaterdag was georganiseerd door Put People First, een platform van ruim honderd maatschappelijke organisaties en netwerken (zoals ActionAid, Save the Children en Friends of the Earth). Het is onlangs speciaal opgericht om invloed uit te oefenen op de agenda van de G20-top. Put People First is echter geen nieuwe sociale beweging, maar een zijtak van de antiglobaliseringsbeweging.

Het initiatief voor Put People First kreeg zijn beslag op het jongste World Social Forum, eind januari in Belém, Brazilië. Dat forum is in feite de mondiale maatschappelijke beweging opgezet door personen en organisaties die nauw betrokken waren bij de demonstraties van Seattle 1999.

Put People First heeft een serie voorstellen uitgewerkt om de mondiale economische crisis te bestrijden: maatregelen die een democratisch bestuur van de economie moeten garanderen, bijdragen aan werk en publieke dienstverlening voor iedereen, een einde maken aan mondiale armoede en ongelijkheid, en ten slotte ook nog aanzetten tot een groene economie. Het verwijt dat de antiglobaliseringsbeweging niet beschikt over eigen, constructieve ideeën gaat dus niet langer op.

Maar belangrijker nog is het om de bijzondere aard van Put People First te onderkennen: het gaat om een open coalitie of netwerk van organisaties, vaak aangeduid als een ’regenboog’ of een ’netwerk van netwerken’. Dat is een wezenlijk ander verschijnsel dan de sociale bewegingen van weleer (arbeiders-, vrouwen- en vredesbeweging).

De afgelopen tien jaar heeft de antiglobaliseringsbeweging zich vooral gemanifesteerd met demonstraties tegen het beleid van mondiale organen– van de Wereldhandelsorganisatie tot de G7 en G8. De demonstraties in Londen hebben echter een heel ander karakter. Put People First en G20 zitten zelfs op een aantal belangrijke punten op dezelfde lijn – samen te vatten onder de noemer ’duurzame globalisering’.

De protesten vandaag in Londen door gelegenheidsgroepen en -coalities als G20 Meltdown, People and Planet, Climate Camp, en Stop the War, en zelfs de autonome acties van een klein maar zeer luidruchtig aantal anarchisten, bevestigen dit beeld grotendeels. Men is verenigd in de kritiek op bankiers en de financiële sector, maar evenzeer verenigd in de overtuiging dat het systeem van globalisering in duurzame richting moet worden hervormd. Het zou naïef zijn te veronderstellen dat deze signalen uit de straten van Londen niet doordringen tot de vergaderruimte van de G20.

De bijeenkomst van de G20, de tweede ooit in die samenstelling, wordt algemeen gezien als van historische betekenis. Dat deze groep, in plaats van de G7 of de G8, nu een leidende rol speelt bij de bestrijding van de mondiale economische crisis, is een duidelijk teken dat het machtsevenwicht in de wereld diepgaand is veranderd door voortschrijdende globalisering.

Maar hetzelfde geldt voor de civil society – ook daar zorgt globalisering voor grote veranderingen. Als de demonstraties in Londen iets illustreren, dan is het de groeiende zichtbaarheid en invloed van de globale civil society.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden