Glimlach van een Griekse adonis

Met een glimlach om de mond staat deze aantrekkelijke Griek de bezoekers van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden op te wachten in de centrale hal. Het is jammer dat de rest van zijn lichaam ontbreekt, want dat heeft er waarschijnlijk al even imponerend uitgezien.

Dit kalkstenen portretbeeld uit de vijfde eeuw voor Chr. maakte ooit deel uit van een levensgroot staand beeld. Het is afkomstig uit Cyprus en volgens het museum van een zeldzaam hoge kwaliteit. Het RMO heeft het onlangs voor 200.000 euro gekocht. En daarmee ook een prachtig visitekaartje in huis gehaald voor de Griekse afdeling.

Waarschijnlijk stond dit beeld ooit opgesteld bij een tempel of heiligdom en was het een geschenk voor de godheid die daar werd aanbeden. Vanwege de grote afmetingen was het een kostbaar beeld. De schenker moet behoord hebben tot een aanzienlijke familie van het vijfde-eeuwse Cyprus. In die periode stond Cyprus onder het bewind van de Perzen, die naast hun gezag ook hun beeld- en vormentaal meenamen naar het Griekse eiland.

Dat is ook af te lezen aan dit portret met zijn typische Grieks-archaïsche stijlkenmerken, zoals de amandelvormige ogen, glimlachende mond, golvende baard en kapsel volgens de mode van het Perzische hof. Binnen Europa zijn voorbeelden van Grieks-archaïsche beeldhouwkunst uit deze periode van vergelijkbare kwaliteit alleen te vinden in de collecties van het Britisch Museum en het Louvre.

Het beeld is via een Franse archeologische expeditie in de jaren zestig van de negentiende eeuw in het Louvre terechtgekomen. Vervolgens werd het in 1870 geschonken aan de Fransman Hector-Martin Lefuël (1810-1880) als dank voor zijn werk als architect bij de restauratie van het Louvre. In 2003 is het kunstwerk door de erven Lefuël ter veiling aangeboden.

Het RMO heeft het beeld kunnen kopen dankzij bijdragen van de Vereniging Rembrandt (80.000 euro) en de BankGiro Loterij (60.000 euro). Het museum financiert 60.000 euro uit eigen middelen. Het is niet de bedoeling dat het beeld altijd in de centrale hal blijft staan. In 2015 krijgt het een prominente plek op de te vernieuwen Griekse afdeling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden