Het Glazen Huis

Glazen Huis aan diggelen, dakloze dj's zwerven straks door het land

Beeld Trouw

In de dalende opbrengsten zag 3FM aanleiding om rigoureus in te grijpen. Het iconische Glazen Huis maakt plaats voor de Lifeline, radio-dj’s die door het land zwerven.

Het Glazen Huis is verleden tijd. In plaats van drie 3FM-presentatoren die zich dagenlang uithongeren om geld in te zamelen voor het Rode Kruis, gaan zes dj’s door het land zwerven. Dit jaar gaat bovendien de opbrengst niet naar één buitenlands project, maar naar drie verschillende goede doelen, nog wel in samenwerking met het Rode Kruis. Het heet vanaf nu 3FM Serious Request: de Lifeline.

Zo komt er een einde aan een traditie die begon in 2004. Dat jaar heette het onderkomen aan het Neude in Utrecht nog De Kas en was de opbrengst iets meer dan negen ton. Na vijf dagen vasten stamelde een ­huilende Claudia de Breij met een ­halve mandarijn in de hand: “Ik wist niet dat je stoned kon worden van een stuk fruit”.

Alleen vloeistoffen

Het concept van drie bekende radiomakers die zich in de week voor Kerst laten opsluiten en alleen vloeistoffen tot zich nemen, werd een doorslaand succes. Na drie jaar Utrecht deed het huis verschillende plaatsen in Nederland aan. Gemeenten waren bereid flinke bedragen neer te leggen om het evenement, dat dagelijks duizenden bezoekers trok, in de stad te krijgen. In landen als België, Zwitserland en Zweden vond het programma navolging en ook daar werden miljoenen opgehaald.

De opbrengst – in veertien jaar in totaal honderd miljoen euro – kende vanaf het begin elk jaar weer een flinke groei. De topjaren lagen in de periode 2012 tot en met 2014, toen jaarlijks meer dan twaalf miljoen werd ­gedoneerd. Daarna kwam de klad erin. Vorig jaar overschreed de eindstand net de grens van vijf miljoen ­euro.

3FM dj's Domien Verschuuren (links) en Frank van der Lende (links achter Domien) tonen het opgehaalde eindbedrag. Tijn (rechts) werd het boegbeeld van 3FM Serious Request 2016. Beeld ANP Kippa

Te commercieel

De afgelopen jaren zijn de nodige verklaringen voor deze animodaling de revue gepasseerd. Gewezen werd op het krimpende publiek van 3FM. Een andere mogelijke reden was de commercie, die een te dominante rol zou hebben en waardoor vooral bekende Nederlanders zich meldden die een product te promoten hadden. Ook vonden mensen dat de dj’s zich iets te veel lieten voorstaan op hun martelaarschap. Gemeenten stonden niet meer in de rij voor het Glazen Huis, omdat de beveiligingskosten te hoog waren. Ten slotte zouden de goede doelen in verre landen steeds minder tot de verbeelding spreken.

Het Glazen Huis wordt in december ingeruild voor TivoliVredenburg in Utrecht, dat de rol krijgt van Serious Request-hoofdkwartier, waar mensen tegen betaling plaatjes kunnen ­aanvragen. Een vleugje martelaarschap blijft behouden tijdens de ‘barre tocht’ die dj’s maken door te wandelen naar verschillende acties die in Nederland worden georganiseerd om geld in te zamelen. Telkens zullen ze ergens onderdak moeten vinden. 3FM hoopt met deze vorm een nieuwe ­generatie aan te boren.

In 2006 bracht 3FM Serious Request ruim 2,6 miljoen euro op voor het Rode Kruis. Het geld ging naar de slachtoffers van landmijnen. Beeld ANP

Het Glazen Huis van 3FM kreeg overal in het land navolging. Hoe moet het nu met al die ­lokale acties? 

Wesly Struik zet zich al jaren in voor Serious Request met een Glazen Huis in Emmen. Dit jaar splitst Emmen zich af: “Veel mensen gaven aan het niet fijn te vinden dat de donaties naar het buitenland gingen. Ze houden het denk ik liever dicht bij huis. Daarom zamelen wij dit jaar geld in voor Het Vergeten Kind, een organisatie die hulp biedt aan kwetsbare kinderen in Nederland. Los van 3FM.” Struik vindt de koers van 3FM niet handig. “Het is niet slim om te stoppen met het Glazen Huis. Het is een fenomeen.”

Dominee Sjaak Visser zat vorig jaar met een collega voor Serious Request in een Glazen Huis in Zaandam. Visser is positiever over het nieuwe format: “Op een gegeven moment wil je iets nieuws proberen.”

Harry Huisjes heeft een Glazen Huis in Gramsbergen om geld in te zamelen voor ALS, maar zijn actie heeft niets te maken met Serious Request: “Beter goed gejat dan slecht bedacht.” Huisjes vindt het een gewaagde zet van Serious Request te stoppen met het Glazen Huis: “Ik denk dat er minder animo zal zijn. Misschien wordt dit wel einde verhaal.”

Met het glazen huis verdwijnt de martelaar

In plaats van het bekende martelaarschap van vasten en een week lang opgesloten zitten in een ­glazen huisje, trekken de dj’s van 3FM voor Serious Request deze Kerst te voet door het land voor een nieuwe actie: de Lifeline.

Hoe verstandig is het om een icoon als het Glazen Huis aan diggelen te slaan en met een nieuw ontwerp te komen? Theo Schuyt, hoogleraar filantropische studies aan de Vrije Universiteit, vertelt dat het succes van de Lifeline afhangt van een aantal factoren: “Zo moet er genoeg media-aandacht worden gegenereerd. Als 3FM dat doet met deze actie, moet het kunnen slagen”. 

Een belangrijke succesfactor, die met het Glazen Huis verdwijnt, is het martelaarschap. Schuyt: “De martelaar is een goede ambassadeur. In het Glazen Huis sloten de dj’s zich op en aten ze niet. Dan denken mensen: wie ben ik dan om geen geld te geven?” 

De kans bestaat dat een lange wandeltocht minder impact heeft op het publiek. Toch is er voor goede doelen nog vaak veel draagvlak in Nederland, aldus Schuyt: “We staan volgens mij nog steeds in de top als het gaat om schenkingen aan goede doelen, dus we zullen zien hoe het uitpakt.”

Lees ook:

Tijn kreeg alle handen op elkaar

De zesjarige Tijn werd hét gezicht van Serious Request 2016 in Breda. Hij overleed 7 juli 2017 aan hersenstamkanker. Even verenigde hij Nederland met zijn nagellak. 

'Serious Request geeft een warm gevoel, maar lost geen problemen op'

Inzamelingsacties zijn goed, maar het is niet de bedoeling dat ze het gebrek aan structureel beleid maskeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden