Glamour en ellende, Oprah kon het allemaal

(Trouw) Beeld ASSOCIATED PRESS

Tv-koningin Oprah Winfrey stopt met haar show. Die bracht thema’s zoals seksueel misbruik, rassenrelaties en aids naar miljoenen kijkers.

Haar kijkcijfers liepen al een tijdje terug. Maar afgelopen week stond de Oprah Show weer helemaal aan de top. Eerst was er het interview met de gewezen vicepresidentskandidate Sarah Palin. En gisteren maakte Oprah in de uitzending bekend dat ze stopt. In september 2011, als de show 25 jaar bestaat.

De reden was volgens de 55-jarige koningin van het praatprogramma simpel: het is mooi geweest.

„Ik hou van deze show”, vertelde ze emotioneel. „Deze show is mijn leven geweest. En ik hou er genoeg van om te weten wanneer het tijd is om vaarwel te zeggen. Vijfentwintig jaar voelt goed in mijn botten, het voelt goed aan in mijn geest. Het is het perfecte aantal. Het is precies het juiste moment.”

De aankondiging was in de Verenigde Staten groot nieuws. De Oprah Show geldt als een belangrijke grondlegger van de bekentenis-televisie. Winfrey gaf zelf het voorbeeld. Ze vertelde in een aflevering over seksueel misbruik hoe zijzelf als 9-jarige het slachtoffer was van familieleden. De Amerikanen volgden jarenlang haar gevecht tegen overgewicht.

Oprah liet beroemdheden én gewone mensen praten over hun gevecht tegen verslaving en ziektes en over hun bijzondere succesverhaal. De boodschap lijkt dat het op straat gooien van je leed verlossing brengt, dat elk trauma te overwinnen is en het leven maakbaar.

Het levensverhaal van de in 1954 in Mississippi geboren Winfrey lijkt daarvan een bewijs. Ze is het kind van een alleenstaande tienermoeder, groeide op in armoede, werd misbruikt, baarde zelf als tiener een zoontje dat niet lang zou leven, en gebruikte drugs.

Toch wist die zwarte vrouw vanaf 1986 in tv-land, waar ooit blanke mannen domineerden, een imperium op te bouwen rond haar programma. Dat trok op zijn hoogtepunt 33 miljoen kijkers en is in 145 landen te zien. Winfrey geeft ook een blad uit, produceert tv-shows – zoals die rond haar vroegere medewerker Dr. Phil – films en musicals en ze stichtte een boekenclub.

Het programma besteedde aandacht aan zaken als homoseksualiteit, sekseverandering, aids en racisme. De laatste jaren leek het accent te verschuiven naar literatuur, zelf-hulp en spiritualiteit. Soms begaf Oprah zich ook op politiek terrein. Ze ontving de latere presidenten Bill Clinton en Barack Obama. In 2003 maakte ze kritische uitzendingen over de Irak-oorlog.

Oprah scoorde ook hoog dankzij exclusieve interviews met sterren, zoals in 1993 met popzanger Michael Jackson op zijn Neverland-ranch. Hij biechtte daarin op hoe hij als kind mishandeld werd door zijn vader. In 2005 sprong acteur Tom Cruise van en op haar bank om te tonen hoe verliefd hij was.

Bedrijven of personen die hun waar mochten promoten, waren verzekerd van succes. Maar soms ging het programma in de fout. Zo bleek het aangeprezen levensverhaal van auteur James Frey grotendeels verzonnen. Winfrey, die wel het verwijt kreeg nooit hard door te vragen, nagelde Frey daarop aan de schandpaal. In 2004 gaf ze iedereen in het publiek een gloednieuwe auto cadeau.

Winfrey stopt niet met tv-maken. Ze gaat een eigen tv-zender oprichten, die alleen via de kabel te zien is. Het einde van het programma is een groot verlies voor de nationale zender CBS. Of het publiek Oprah naar de kabel volgt, is onduidelijk. Maar „ze is 25 jaar lid van de familie geweest voor Amerikanen”, tekende de tv-criticus Tina Brown aan.

Opmerkelijk aan Oprah is volgens Brown „dat mensen het gevoel hebben dat zij in het programma kunnen verschijnen en dan dingen vertellen die ze nergens anders zouden willen zeggen.” Tegelijkertijd „heeft zij de rassenrelaties in de populaire cultuur echt helpen veranderen.”

(Trouw) Beeld ASSOCIATED PRESS
Oprah Winfrey betrok haar kijkers bij haar eindeloze strijd tegen de kilo?s. In 1988 (boven) paste ze na het zoveelste dieet weer in een strakke spijkerbroek. Onder: Al Gore praat in 2000 met Winfrey over zijn campagne voor het presidentschap. (FOTO'S AP en REUTERS ) Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden