Column

Gladde tv-denkers maken over voetbal kardinale denkfout

Toine van Peperstraten (R) interviewt PSV-coach Philip Cocu voorafgaand aan de wedstrijd van de Eindhovense club tegen ADO. Beeld anp

HENK HOIJTINK   Het voetbalprogramma van Fox, speerpunt op het open net van de nieuwe zender, trok maandagavond het schamele beetje van 56.000 kijkers. Ik zag later op de avond de herhaling, en daarvan slechts een deel. Meer kon ik niet verdragen.

Fox-gezicht Toine van Peperstraten sprong van de hak op de tak, al gauw tot zichtbaar ongemak van zijn analist Jan van Halst. Die had nog niet een leuk passje kunnen tonen of Toine wilde even een aardig bloopertje laten zien en daarna moest snel worden geschakeld naar Eindhoven, waar Jong PSV speelde, en in één moeite door naar Engeland, want daar was Manchester City bezig.

Ten dode opgeschreven, is de eerste gedachte - zoals eerder Sport7 en Talpa. Maar misschien is dat iets te simpel. Fox is van Rupert Murdoch, een geperverteerde jakhals van het slag dat concurrenten uitrookt en de eigen cliëntèle uitzuigt. Het programma van Johan Derksen en René van der Gijp krijgt geen beelden meer. Of de NOS de samenvattingen na dit seizoen nog kan uitzenden, mag ernstig worden betwijfeld. De prijs voor een losse wedstrijd is meer dan verdubbeld, uiteraard om de kijker te drijven naar een abonnement op Fox' betaalzender en reken maar dat de tarieven daarvan uiteindelijk ook zullen stijgen.

Klein voetballand
In het besef dat we er dit keer zo snel niet van af zullen zijn, is dit stukje niet eens zozeer uit leedvermaak geschreven, maar vooral uit opperste en repeterende verbazing. Tycoons als Murdoch en John de Mol danken hun fortuin aan glad denken, maar elke keer weer zien wij, eenvoudige centenkrabbers, ze over voetbal dezelfde kardinale denkfout maken. Die denkfout is: het volk vindt voetbal leuk, het wil daarom al het voetbal en van dat alles meer, meer en meer.

Dat is dus niet zo. Vóór de overname door Murdoch was Eredivisie Live blijven steken op een onrendabel aantal van een half miljoen abonnees. Dat komt deels, zoals al vaak is geanalyseerd, omdat Nederland geen cultuur van betaal-tv heeft. Maar het komt ook, heel eenvoudig en klinisch, door ons voetbal. Dat kan in een klein landje als het onze niet goed en interessant genoeg zijn om een tv-zender te dragen.

Wie desondanks wil kijken, moet dat vooral niet laten. Maar zeg niet dat het goed is voor het Nederlandse voetbal. Dat valt allereerst in financieel opzicht te relativeren. Murdoch betaalt in twaalf jaar ruim een miljard euro. Dat klinkt imposant, maar het komt erop neer dat onze topclubs er jaarlijks een paar miljoen euro op vooruitgaan - peanuts in de grotere verhoudingen - en kleinere clubs nog minder. Murdoch zit voor een dubbeltje op de eerste rang, een grote stap kan ons voetbal er niet mee zetten.

Curieuze tendens
Maar meer nog gaat het me, als bij de eerdere mislukkingen, om het zelfmisleidende effect van het verkopen van knollen voor citroenen. Al op de eerste competitieavond moesten spelers en hun trainer, in dat geval van Ajax, jubelende Fox-interviewers voorhouden dat het zó goed allemaal niet was geweest - een curieuze tendens van een omgekeerde wereld die zich al langer aftekent.

Net zo lang al roept Willem van Hanegem dat we eens moeten stoppen onze eredivisie zo leuk te vinden, dat we onszelf strenger moeten bevragen om echt vooruit te kunnen komen. Hij heeft groot gelijk. Essentieel voor ontwikkeling zijn zelfkritiek en, zeker ook, zelfspot.

Wie er oor voor wil hebben en alle ongein eruit filtert, kan uit de mond van René van der Gijp nog altijd daarop gebaseerde rake observaties over voetbal horen. Eén daarvan per maand is al beter voor ons voetbal en het zelfbeeld dan het eindeloze gekraai waarmee miljonairs altijd weer denken het volk voor de gek te moeten houden.

 
Wie er oor voor wil hebben en alle ongein eruit filtert, kan uit de mond van René van der Gijp nog altijd daarop gebaseerde rake observaties over voetbal horen.
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden