'Gillend gek omdat alles op ons afkwam'

Nederland gaat gebukt onder werkdruk, zo lijkt het. Zestig procent van de werknemers klaagt erover, eenderde van de arbeidsongeschikten heeft psychische klachten. Stress op het werk kost jaarlijks 4,6 miljard gulden. De vakbeweging zet de aanval in op wat werknemersziekte nummer één wordt. Werkgevers aarzelen nog. Vandaag aflevering twee in een serie: “Gillend gek omdat alles op ons afkwam.”

WENDELMOET BOERSEMA

NIJMEGEN - “Is het alweer een half jaar geleden?” Paul Maas van Aia kijkt ongelovig. “Het lijkt wel gisteren.” Afgelopen maart nam het Nijmeegse software-bedrijf Aia - Assisteren In Automatiseren - het distributiebedrijf Gordian uit Zwolle over. In een klap van acht naar twintig personeelsleden, van introvert en technisch bedrijfje naar een commercieel, wereldwijd opererende onderneming. “We werden soms gillend gek omdat alles op ons afkwam”, aldus Maas.

Samen met Leon Pillich vormt Maas het dagelijks bestuur van Aia. In 1988 was de zakenman Maas een van de oprichters van het bedrijf, samen met vier bevriende informatici. De zaken gingen goed. “Twee keer hebben we een dreun gehad, in 1991 en 1993, toen het in de hele informatiseringsbranche wat minder ging. De echte hectiek begon pas met de overname van Gordian. Daar hebben we ook lang over nagedacht. Toch kun je nooit alles overzien. De bedrijfscultuur veranderde, we zaten met een verbouwing, ons product ITP slaat de laatste tijd enorm aan. En dan opereren we ook nog een in een markt die van nature druk en gespannen is.”

De recente aandacht voor het fenomeen werkdruk richt zich vooral op grote bedrijven. Werkdruk staat op de cao-agenda, onderzoeken worden afgekondigd, grootschalig beleid geformuleerd. Over werkdruk in kleine bedrijven als Aia is weinig bekend. Uit een van de schaarse onderzoeken, van de katholieke universiteit van Nijmegen, blijkt dat juist in kleine bedrijven werkgevers opvallend snel, maar informeel, op klachten reageren. Maar Arbo-commissies die officiële rapporten produceren, komen er niet over de vloer.

Maas en Pillich deden als kleine ondernemers het volgende om de werkdruk tijdens de overname te bestrijden. “Wij hebben onze eigen mensen voorbereid op wat ze te wachten stond”, zegt Maas. “Maar je komt altijd nouveauté's tegen. Het was druk, druk, druk, voor iedereen. Als ik 's avonds naar huis ging, gingen ze voor de deur staan, zodat ik niet weg kon voor ik hun vragen had beantwoord. Of ze het té druk hebben gehad de afgelopen tijd? Ik denk het niet, al liepen de irritaties weleens hoog op. Maar iedereen werkte als een paard. Chapeau.”

Pillich noemt het motiveren van personeel een belangrijk middel om werkdruk niet uit de hand te laten lopen: “We stimuleren de medewerkers door altijd over ons te praten. Als een van de verkopers een deal scoort, dan heeft iedereen daaraan meegewerkt.”

Voor de overname vroeg Aia bovendien advies aan een extern bureau. “Heel duur”, aldus Pillich, “maar het geld meer dan waard. Wij zaten er te dicht op. Zij adviseerden bijvoorbeeld van de afdeling marketing en verkoop vooral een aparte functie te maken. Probeer niet teveel in één keer, zeiden ze. Dat is bedrijfseconomisch beter, maar het personeel zit dan ook lekkerder in z'n vel.”

Maas: “Ja, vooral het secretariaat kreeg het in het begin voor de kiezen. Dat is toch de pijplijn naar buiten. En omdat we ineens alle commerciële contacten erbij kregen, werd het secretariaat nog belangrijker. Ze hebben ook een nieuwe telefooncentrale gekregen. Dat klinkt als een kleinigheid, maar het scheelt enorm veel tijd. Zo'n ding heeft allerlei handige functies als nummermelden, in de wacht zetten, doorverbinden naar de mobi of je telefoon thuis.”

Achter de balie bij de voordeur van de Nijmeegse villa waar Aia gevestigd is, zitten de secretaresses Corien Docter en Marjon Hijink. “Inderdaad, af en toe werden we gek”, zegt Hijink. “Dan hadden zij onderling de taken verdeeld, maar ze kwamen wel allemaal tegelijk hier. Wil je dit even kopiëren, dat even faxen, die even bellen. Nieuw is ook dat ik met Paul of Leon echt een afspraak moet maken om dingen door te nemen. Vroeger ging dat gewoon even tussendoor.”

Deze week hebben de eigenaren voor het eerst buiten de deur vergaderd, in 'een hutje op de hei', zoals Maas het omschrijft. “Voor ons betekent het heel wat, dat we er twee dagen niet zijn. De bedrijfscultuur verandert toch. Ongeschreven afspraken moet je formaliseren, het loopbaanbeleid en de kwaliteitscontrole op papier zetten. Je kunt nu niet alles meer naar je toe trekken.”

“Toch blijven we een relatief klein bedrijf met zeer betrokken mensen”, zegt Pillich. “Onze mensen moet je tegen zichzelf in bescherming nemen, anders zitten ze avonden lang problemen op te lossen.” Maas: “Dan halen we ze achter de computer vandaan en gaan gewoon een half uurtje wandelen langs het kanaal. Of even de kroeg in.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden