Gij zult moorden

Volgens de wereldreligies kan God iets uit niets maken. Zoiets heet scheppen. Geen mens kan dat, maar sommigen kunnen wel het omgekeerde: uit iets het totale Niets maken. Dat gaat verder dan vernietigen. De taal heeft er geen woorden voor, kan die ook niet hebben want het Niets is net als God onbeschrijflijk.

Vereerders van het totale Niets waren bijvoorbeeld de nazi's onder Hitler, de communisten in Cambodja onder Pol Pot of de machetemoordenaars van de genocide in Rwanda. IS behoort tot dezelfde categorie. Het doet in naam van God precies het omgekeerde van wat God volgens de heilige geschriften doet. IS schept niet maar vernietigt alleen, waarbij moet worden opgemerkt dat ook totaal vernietigen een kunst is die weinigen beheersen. Meestal heeft een mens te veel remmingen om een oprechte dienaar te kunnen worden van het Niets.

Er is veel gezegd over IS. Maar IS is een manifestatie van het onbeschrijflijke Niets, en dus kun je er niet mee praten en zelfs niet over praten. Als je dat laatste toch wil kun je misschien terugvallen op wat de Duitse auteur Sebastian Haffner in 1939 schreef. Hij had het over de nazi's, maar zijn woorden zijn goed toepasbaar op IS. Haffner was in 1938 van nazi-Duitsland naar Engeland gevlucht. In zijn boek 'Jekyll and Hyde' legde hij de Engelsen, in het jaar waarin de Tweede Wereldoorlog uitbrak, uit tegenover welk soort vijanden ze stonden: "De nazi's hebben Duitsland van meet af behandeld als een veroverd land, als een kolonie die ze naar willekeur konden gebruiken of misbruiken. (...) De nazi's zijn geen patriotten, ze zullen zich nooit voor Duitsland inspannen, ze praktiseren een nihilisme waarmee ze Duitsland welbewust naar de afgrond van het Niets zullen leiden."

Het is driekwart eeuw later ook een rake typering van IS. Ook IS behandelt het door haar beheerste gebied als een kolonie. Ze onderwerpt de bewoners aan alle mogelijke vormen van tirannie en maakt zich zelfs schuldig aan genocide.

Begrijpelijk dat volgens veel moslims aanhangers van IS geen moslims zijn. Toch is tegen die stelling veel in te brengen. Het is wel erg gemakkelijk om moordende moslims meteen maar geen moslims meer te noemen. Daarmee los je het probleem niet op, want IS beroept zich op kernbeginselen van de islam, afgeleid uit de Koran en aan Mohammed toegeschreven uitspraken. Excommunicatie van IS lijkt een vlucht voor de onontkoombare noodzaak om die hele islamitische traditie en theologie eens goed tegen het licht te houden.

En toch hebben moslims die IS excommuniceren ook wel weer gelijk. Want moslims mogen het over veel oneens zijn, over één ding twisten ze niet: er is maar één god, en die heet in het Nederlands God en in het Arabisch Allah. IS roept luidkeels God aan maar houdt zijn met bloed besmeurde erediensten in werkelijkheid voor een andere god: Niets. Niets eist onvoorwaardelijke gehoorzaamheid, vroeger van Pol Pot, Stalin, Saddam en Hitler, en nu van IS. Het eerste gebod van god Niets luidt: gij zult moorden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden