Giftig afval net zo dodelijk als malaria

Een Indonesisch jongetje speelt op een vuilnisbelt terwijl hij op zijn ouder wacht die werken op de Bantar Gerbang dump.Beeld epa

Stortplaatsen met giftig afval in 31 landen beschadigen de hersenen van bijna 800.000 kinderen en doen een aanslag op de gezondheid van miljoenen volwassenen in ontwikkelingslanden, blijkt uit twee nieuwe studies.

Giftige en vervuilende stoffen in het milieu zijn wereldwijd een belangrijke bron van ziekten en lagere levensverwachting. In sommige landen is de impact op de gezondheid vergelijkbaar met die van malaria, zeg Kevin Chatham-Stephens, gezondheidsdeskundige aan de Icahn School of Medicine in New York.

In één studie vonden onderzoekers verhoogde gehaltes lood, chroom en ander chemicaliën in de bodem en het water bij 373 stortplaatsen in India, de Filipijnen en Indonesië. Bij deze stortplaatsen leven ongeveer 9 miljoen mensen. De onderzoekers schatten dat blootstelling aan de chemicaliën leidt tot 828.722 'verloren jaren' als gevolg van een slechte gezondheid, handicap of vroege dood. Malaria veroorzaakt in sommige landen 727.000 verloren jaren.

De term 'verloren jaren' verwijst naar de hoeveelheid gezondheidsverlies bij een groep mensen. Door de Wereldgezondheidsorganisatie wordt dit ook wel DALY (Disability Adjusted Life Years) genoemd.

Lood en chroom
"Lood en zeswaardig chroom bleken de meest schadelijke chemicaliën te zijn. Ze zijn de oorzaak van een meerderheid van de ziekten, handicaps en sterfte onder mensen die dichtbij de stortplaatsen voor giftig afval wonen, zegt Chatham-Stephens, medeauteur van de studie die deze week is gepubliceerd in Environmental Health Perspectives.
De studie is uitgevoerd in samenwerking met het Blacksmith Institute, een kleine internationale niet-gouvernementele organisatie uit New York. Blacksmith publiceert jaarlijks het World's Worst Pollution Problems Report om de aandacht te vestigen op de problematiek.

Volgens Chatham Stephens is zijn studie de eerste die een schatting maakt van de ziektelast als gevolg van het leven in de buurt van chemisch afval. Eerdere studies lieten al zien dat de stoffen neurologische problemen, maag-darmklachten en hart- en vaatschade kunnen veroorzaken. Blootstelling aan hoge gehaltes chroom kan de kans op longkanker verhogen.

"Deze studie vestigt de aandacht op een belangrijk, onderschat wereldwijd gezondheidsprobleem in lage- en middeninkomenslanden", zegt een andere auteur van de studie, Philip Landrigan van de Icahn School of Medicine. "De volgende stap is interventie, zoals het verwijderen van de schadelijke stoffen en het verminderen van de blootstelling aan die stoffen."

IQ-ontwikkeling
In de tweede studie maten onderzoekers de gehalte lood in de bodem en het drinkwater bij 200 afvalplaatsen in 31 landen. Op grond daarvan schatten ze de loodgehaltes van 779.989 kinderen die het risico lopen blootgesteld te worden aan lood. De onderzoekers zeggen dat het aannemelijk is dat die gehaltes erg hoog zijn, zo'n 15 tot 20 keer hoger dan het gemiddelde bij kinderen in de Verenigde Staten.
"Blootstelling aan lood heeft ernstige gevolgen voor de gezondheid op lange termijn. Het kan de cognitieve ontwikkeling hinderen en leiden tot mentale achterstand", zegt Chatham-Stephens. Hij schat dat het gaat om 5 tot 8 IQ-punten per kind en een incidentie van milde mentale achterstand bij 6 op de 1000 kinderen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden