Gifgas Irak betaald van hulpgeld (Gerectificeerd)

AMSTERDAM - De Nederlandse overheid wil het ministerie van ontwikkelingssamenwerking laten betalen voor gifgas-grondstoffen die het Nederlandse bedrijf Melchemie in 1985 illegaal aan Irak heeft geleverd.

Dat blijkt uit gegevens van een commissie van de Verenigde Naties die vorderingen van bedrijven afhandelt. De Nederlandse staat heeft 41 vorderingen op Irak voor in totaal 245 miljoen dollar (201 miljoen euro).

Het ministerie van financiën bevestigt deze cijfers maar wil niet zeggen of daar ook geld van het Nederlandse chemiebedrijf Melchemie tussen zit. Het bedrijf staat echter duidelijk op de VN-lijst genoemd.

In 1985 leverde Melchemie aan Irak voor 1 miljoen dollar aan basischemicaliën voor mosterdgas. Het Arnhemse bedrijf ontving geen geld uit Irak maar werd door een exportkredietverzekering bij de staat later schadeloos gesteld. De staat nam daarbij de vordering op de Iraakse regering over.

Nu wil Nederland Irak dergelijke vorderingen kwijtschelden, waarbij die kwijtschelding als 'hulpverlening' op het budget van Ontwikkelingssamenwerking gaat drukken. Door de rente is de Melchemie-claim opgelopen tot twee miljoen dollar.

Melchemie werd in 1987 veroordeeld voor het leveren van vier basischemicaliën voor mosterdgas. In maart 1988 stierven in het Iraakse Halabja meer dan vierduizend Koerden door dodelijk gifgas. Een rechtstreeks verband tussen het gifgas en de onderdelen van Melchemie is nooit aangetoond.

Tweede-Kamerlid Hans van Heijningen (SP) vindt het 'van de pot gerukt' dat het ministerie voor ontwikkelingssamenwerking voor de schuld moet opdraaien. ,,Het idee dat niet de Koerden schadeloos worden gesteld, maar wel het bedrijf dat grondstoffen leverde... schandalig is het.'

Vorige week meldde minister Van Ardenne van ontwikkelingssamenwerking mede namens collega Zalm van financiën aan de Tweede Kamer dat zij niet precies wist welke vorderingen op Irak Nederland nog heeft. Klopt niet, zegt Van Heijningen. ,,De gegevens staan al twee jaar op een website. Ze zijn door Financiën zelf aan de VN verstrekt.'

Hulporganisatie Both Ends vindt de schuldsanering prematuur en noemt het 'wrang' dat uitgerekend deze schuldsanering ten koste gaat van het budget voor ontwikkelingshulp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden