Gif legt chronische pijn het zwijgen op

Hevige pijn, waar alleen morfine enige verlichting bij brengt, kan mogelijk worden verzacht door gericht dodende medicijnen naar de verantwoordelijke zenuwcellen in het ruggenmerg te sturen.

ONDER REDACTIE VAN JOEP ENGELS

Die zenuwcellen communiceren met elkaar via een specifieke chemische boodschapperstof. Door aan die stof een gif te koppelen kun je de tartende cellen het zwijgen opleggen. Dat lukt in elk geval bij ratten, melden Amerikaanse neurologen vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Science.

Zulke geleide, medicinale projectielen bieden mogelijk uitkomst voor terminale patiënten. Hun soms extreme pijnen en ook andere chronische kwellingen worden vermoedelijk veroorzaakt door zenuwcellen in het ruggenmerg, die in het wilde weg signalen naar de hersenen sturen. Zoiets lijkt het geval bij fibromyalgie, ongrijpbare spier- en botpijnen waar geen oorzaak voor aan te wijzen is. Het groepje zenuwcellen maakt nog geen vijf procent van de cellen in het ruggenmerg uit maar kan mensen hypergevoelig maken voor kleine pijntjes als een speldenprik of zelfs voor de anders aangename, warme douche.

Typerend is hun onderlinge boodschapperstof P die, nadat zij op een speciale plek (receptor) op de cel is afgemeerd, door de gastheer met receptor en al naar binnen wordt gemanoeuvreerd. Dat gaf de neurologen gelegenheid om P een gif mee te geven, dat met de boodschapper door de zenuwcel werd opgeslokt, een fatale consumptie voor de cel. De methode bleek ratten blijvend minder gevoelig te maken voor wond- of zenuwpijnen. Na een chirurgische ingreep, waarbij een deel van het ruggenmerg wordt afgesneden, keert de pijn vaak terug, vermoedelijk doordat met de 'pijncellen' ook talloze andere zenuwcellen monddood worden gemaakt. Dat leidt tot een verstoorde signaaloverdracht die de hersenen het vermoeden van pijn kunnen geven zonder dat er een echte pijnprikkel aanwezig is.

In het rattenexperiment werden de stokende zenuwcellen gedood, maar de neurologen achten het mogelijk om aan P niet een gif maar een minder rigoureuze stof te koppelen, die de zenuwcellen slechts tijdelijk belet signalen naar de hersenen te zenden. De gerichte methode bleek de werking van morfine niet te beïnvloeden, zodat beide pijnstillers naast elkaar kunnen worden gebruikt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden