Giechelen om een glimp van Sylvana

Sylvana Simons (28), presentatrice bij het muziekstation The Music Factory, voelt zich altijd wat ongemakkelijk als mensen roepen dat ze hét voorbeeld voor zwarte jongeren is. Ze praat immers gewoon clips aan elkaar. Maar ze is wel de enige zwarte presentatrice die de populaire zender heeft.

Sinds een paar weken is ze bestuurslid van Mixt, organisator van onder andere het Racism Beat It-popfestival. ,,Ik heb nou eenmaal dat bekende hoofd, laat ik het dan ook maar voor een goed doel gebruiken.''

Overal waar Sylvana komt, wordt ze herkend door de jonge TMF-kijkers, allemaal steevast handtekeningenjagers. ,,De fans zijn niet subtiel, ze gaan hard giechelen als ze je zien. Als ik bij McDonald's in de rij sta, komt het hele bedrijf naar voren om een glimp op te vangen.''

'The Dutch Queen of r & b' is haar bijnaam. Want vóór TMF bestond, was er voor zwarte muziek zoals r & b en soul en hiphop nauwelijks aandacht op televisie. Door 'Sylvana's Soul' brak er een heuse r & b-hype los. R. Kelly, Keith Sweat, Lauryn Hill, ze verkopen als een trein. Ook Nederlandse bands zoals Romeo en de meidengroep Destiny braken door. ,,Sylvana, als jij stopt met je programma, weten we niet wat we moeten doen'', jammeren mensen uit de platenindustrie.

R & b was de muziek die Sylvana zelf altijd leuk vond. De manager van haar toenmalige dansgroep zei: ,,Jij kunt zo goed lullen, jij moet bij de televisie.'' Op haar twintigste meldde ze zich aan bij Lex Harding, oprichter van onder andere TMF en Radio 538. ,,Pas een paar jaar later belde hij me terug om te vragen of ik interesse had in een baan bij TMF. Ik dacht, dat doe ik er even bij.''

Maar het presenteren slokte al haar aandacht op, het dansen moest ze opgeven. ,,Hoe populairder het station werd, des te meer mensen mij gingen zien als spreekbuis van de zwarte gemeenschap. Daar had ik van tevoren nooit bij stil gestaan. Voor mij was het een schok en een veel te zware last. Ik wilde gewoon Sylvana zijn, en kunnen doen en laten wat ik leuk vind.''

Ze kwam als peuter met haar ouders van Paramaribo naar Nederland en groeide op in het Noord-Hollandse Hoorn. Als vroegwijze puber wist ze zelf wel wat goed voor haar was, tot ongenoegen van haar ouders. In een klaslokaal zitten lukte niet, ze wilde de wereld verkennen. Op haar vijftiende ging ze in Amsterdam op kamers en verdiende haar geld als danseres in discotheken en bij optredens van artiesten.

Sylvana wilde alles, en wel zo snel mogelijk. Op haar eenentwintigste kreeg ze haar zoon Salvatore. Er volgde een droeve tijd, want hij trok als eenjarige een pan kokend water van het fornuis. Drie maanden lag hij in het brandwondencentrum in Beverwijk, nog steeds heeft hij littekens op zij en rug. Zijn vader, die alleen met hem thuis was toen het ongeluk gebeurde, pleegde vlak erna zelfmoord.

,,Mijn gevoelens daarover zijn verwarrend. Het was nooit een gelukkige relatie, hij was depressief, we hadden veel ruzie. Ik mis hem vooral als de vader van mijn zoon. Want hoe leg ik Salvatore uit wat er gebeurd is? Dat is een harde boodschap. Maar kinderen helpen je er ook doorheen.''

Sinds vier maanden woont ze in Londen, met haar nieuwe liefde en haar twee kinderen; dochter Levi is nu tweeënhalf.

Sylvana reist iedere maandag naar Nederland om vier programma's op te nemen, 's avonds bestuursvergaderingen, interviews. Dinsdagmiddag vliegt ze terug. Ze sleept een grote weekendtas mee. Daar zitten vijf paar schoenen in om het commentaar van kritische kijkers voor te zijn. ,,Ze bemoeien zich met alles. 'Waarom had je nou alweer dezelfde schoenen aan?', vragen ze. Of: 'Weet je wat je moet doen: je moet R. Kelly een keer interviewen'. Ha, ha, alsof ik zijn privénummer heb.''

Fantastisch vindt ze het om in een stad te wonen waar zoveel gebeurt op haar muziekgebied. Maar helemaal thuis voelt ze zich er nog niet. ,,Verschillende werelden leven langs elkaar heen. Pas in Londen merk ik wat het betekent om 'een minderheid' te zijn. Openlijke discriminatie komt daar veel meer voor. Taxi's rijden je gewoon voorbij als je er 's avonds laat eentje nodig hebt.''

,,Doordat de politie van Londen van racisme is beschuldigd, naar aanleiding van de moord op de 17-jarige Stephen Lawrence in 1993, komt er veel los hier. Racisme is een onderdeel van de Londense gemeenschap, dat wordt nu heel duidelijk. Ik maak me wel zorgen: Salvatore doet het goed op school, hij vindt het leuk. Maar als hij er ook last krijgt, weet ik niet of ik blijf.''

Ze is niet het type om zomaar op te geven. ,,Ik ben een idealist. Ik ben ervan overtuigd dat je zelf een bepaalde omgeving kunt scheppen. Mijn ouders gingen ook niet in de Bijlmer wonen, ik was een van de weinige zwarte meisjes op school en ik ben ook niet van plan om me terug te trekken in de zwarte Londense gemeenschap. Misschien is het wat moeilijker voor mijn kinderen, maar ze komen er wel.''

Na vier jaar wilde ze er wel eens wat andere dingen naast doen. Dat kon, want TMF had haar voor promotie minder nodig: het station loopt als een trein. Veel jongeren staan op en gaan naar bed met TMF aan. De eerste jaren waren de vj's, presentatoren, het visitekaartje van TMF; zeven dagen in de week stond Sylvana klaar om het station te promoten. In haar contract stond zelfs dat ze niets aan haar uiterlijk mocht veranderen.

,,Toen ik binnenkwam, had ik toevallig geblondeerd haar. Daar heb ik toen twee jaar mee rondgelopen, terwijl ik het vroeger elke maand wel verfde. Op een gegeven moment was ik het zo zat, ik ben naar Lex Harding toegestapt en heb gezegd: 'Het kan me niet schelen als je me ontslaat, maar ik ga nu naar de kapper.' Vond-ie prima, natuurlijk.''

Ze denkt erover muziekdocumentaires te gaan maken. Sinds een paar weken zit ze ook in het bestuur van Mixt, onder andere organisator van het jaarlijkse popfestival Racism Beat It. ,,Ik neem dat heel serieus. Ik wil dat Mixt over dertig jaar nog bestaat, want ze doen goed werk. We willen de organisatie verbreden, met lespaketten op scholen. Het middel is de muziek, want muziek doorbreekt culturen. Het is een taal die iedereen verstaat.''

Ze is niet het type van barricades, zegt ze. Ze heeft, tot ze naar Londen ging, zelf ook nooit het gevoel gehad dat haar huidskleur haar in de weg zat. ,,Er komen wel eens zwarte meiden naar me toe die zeggen: 'Ik ga het niet eens proberen, ze nemen me toch niet aan.' Ik snap het wel, het is ook moeilijk doordat er op televisie zo weinig voorbeelden zijn. Maar als je goed bent, nemen ze je wel. Het moet van twee kanten komen, hoor. Mensen laten zich te snel ontmoedigen.''

Natuurlijk, ook in Nederland is het nog niet goed verdeeld op televisie: er zijn veel te weinig minderheden in beeld. En natuurlijk, TMF richt zich op een jong publiek en heeft dus wel wat verantwoording naar die groep toe, vindt Sylvana. Maar TMF is een popzender, geen educatieve instelling.

,,Ze willen zoveel mogelijk jongeren aanspreken. Helaas lukt dat nog steeds het beste met een presentatrice met blond haar en blauwe ogen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden