Ghana weer on-Afrikaans democratisch

Soepele machtswisseling na overlijden president verloopt geheel volgens regels van de grondwet

John Atta Mills was nog maar net aan de macht, toen hij in 2009 als eerste Afrikaanse president Barack Obama mocht ontvangen. Dat de Amerikaanse president voor zijn eerste officiële staatsbezoek aan een Afrikaans land bezuiden de Sahara koos voor Ghana, kwam voor velen als een verrassing.

Obama ging niet naar Kenia, het land van zijn vader. Ook niet naar Nigeria, met 140 miljoen inwoners het meest bevolkte land op het continent. Zelfs Zuid-Afrika, Afrika's economische krachtpatser, mocht de rode loper niet voor hem uitrollen. Nee, het 'nietige' Ghana (slechts 23 miljoen inwoners) was het eerste, en tot nog toe enige, zwart-Afrikaanse land dat een historisch bezoek kreeg van de eerste half Afrikaanse, half Amerikaanse president.

De keus voor Ghana was een bewuste, zette Obama destijds uiteen in een interview met allAfrica.com. "Ghana heeft nu al een paar succesvolle en vredige verkiezingen meegemaakt. De nieuwe president, John Atta Mills, heeft laten zien dat hij waarde hecht aan handhaving van de wet en aan democratische verplichtingen."

Ook nu Atta Mills plots is overleden - de 68-jarige is dinsdag in Accra vermoedelijk bezweken aan de gevolgen van keelkanker - heeft Obama wederom niets dan goeds te zeggen over hem. Ghanezen van over de hele wereld twitteren en facebooken dat ze 'de Prof', Atta Mills' bijnaam vanwege zijn lange academische loopbaan, hevig zullen missen om zijn 'nederigheid', en dat ze 'trots' zijn op de 'volwassen manier' waarop Ghana met zijn dood omgaat.

Overal klinkt lof voor de on-Afrikaans soepele machtsoverdracht in Ghana. Vlak nadat Atta Mills overleed, werd zijn dood bekend gemaakt op de nationale televisie, die dezelfde dag nog de beëdiging van vicepresident John Dramani Mahama uitzond. "Geen geruchten, geen speculaties. Afrikaans succesverhaal", zo schreef de Keniaanse CNN-redacteur Faith Muthoni Karimi. "Hoeveel andere Afrikaanse landen respecteren op deze manier de grondwet?" Die bepaalt in Ghana dat Mahama de taken van Atta Mills overneemt tot aan de volgende verkiezingen, in december.

Een wisseling van de macht gaat in Afrika vaak gepaard met ondemocratische taferelen, onlusten of staatsgrepen. Zoals onlangs in Malawi, toen president Mutharika overleed. Hij had zijn broer klaargestoomd om hem op te volgen, terwijl de grondwet voorschrijft dat vicepresident Joyce Banda dat moet doen. Banda won de strijd.

Toen de Nigeriaanse president Musa Yar'Adua, noorderling en moslim, voor het eind van zijn termijn stierf, volgde christen en zuiderling Goodluck Jonathan hem op. Hij was immers vice-president. Maar het Noorden verwachtte dat een andere noorderling de termijn van Yar'Adua zou afmaken. Achter de verkiezing van de Gabonese leider Ali Ben Bongo, die zijn overleden vader Omar Bongo na 40 jaar presidentsschap opvolgde, werden veel vraagtekens gezet. Er onstonden hevige rellen in hoofdstad Libreville.

Niemand verwacht onrust of chaos in Ghana door het wegvallen van rechtsgeleerde, econoom en belastingspecialist Atta Mills. Onder zijn leiding floreerde het toch al stabiele en relatief welvarende Ghana economisch, onder meer omdat Atta Mills naast de bestaande cacao- en goudsector begon aan de eerste commerciële olieproductie.

Ook bij de verkiezingen in december, waarvoor Atta Mills zich kandidaat had willen stellen, worden geen problemen verwacht. De afgelopen twaalf jaar is er in Ghana twee keer een geweldloze machtsoverdracht van regering naar oppositie geweest.

Waar nog wel strijd kan ontstaan is binnen regeringspartij NDC. Wie wordt daar de nieuwe vaandeldrager? De zojuist beëdigde historicus en schrijver Mahama, of de vrouw die de NDC-kandidatuur voor de presidentsverkiezingen van Atta Mills verloor, Nana Konadu Agyeman Rawlings? Zij is de echtgenote van ex-couppleger en ex-president (1993-2001) Jerry Rawlings, die als oprichter en partijleider van de NDC nog altijd invloedrijk is.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden