Gezonder leven om diabetes te genezen: te mooi om waar te zijn?

Insulineprikken moeten de glucosewaarden in het bloed verbeteren. Beeld AP

Gezonder leven geldt als het nieuwe middel tegen diabetes type 2, maar artsen en wetenschappers denken te makkelijk over zo’n ingrijpende verandering van leefstijl.

Door meer aandacht voor leefstijlverandering kunnen diabetespatiënten genezen. Dat bespaart Nederland jaarlijks miljarden euro’s aan zorgkosten, schrijven 31 artsen en wetenschappers deze week in een opinieartikel in NRC Handelsblad. Zij wezen op een nieuw wetenschappelijk onderzoek waarbij 30 tot 40 procent van de diabetespatiënten van hun medicatie af kwam door meer te bewegen en anders te eten. Het idee dat gezonder leven diabetes kan genezen, is niet nieuw. Artsen, verzekeraars en wetenschappers zijn onverdeeld enthousiast. Het vergt dan ook enige moed om net als internist Yvo Smulders een tegengeluid te laten horen. Al die intensieve leefstijlbegeleiding kost namelijk ook veel geld en de mate van succes is gering, werpt hij tegen.

De 31 ondertekenaars verwijzen naar onderzoeken en initiatieven als ‘Keer Diabetes 2 Om’ van de stichting Voeding Leeft. Ook verzekeraar Univé werkt met deze stichting samen om de leefstijl van patiënten te veranderen. Met succes. Een jaar na de start van hun programma heeft 92 procent van de deelnemers gezondere bloedwaarden en/of minder medicatie. Na anderhalf jaar gebruikt 30 procent helemaal geen medicijnen meer. Vergelijkbare initiatieven halen vergelijkbare positieve resultaten. Oftewel: genezing van diabetes 2 komt in zicht.

Geweldig nieuws

Dat zou geweldig nieuws zijn, aangezien er elk jaar ruim 60.000 nieuwe patiënten bij komen. In totaal hebben 1,1 miljoen Nederlanders diabetes en zitten 750.000 mensen in de voorfase van diabetes type 2.

Genezing voor veel mensen is mogelijk, maar is het ook haalbaar, vraagt Smulders, die werkt bij het Amsterdamse VUmc, zich af. “Vooropgesteld, er is enorm veel gezondheidswinst te behalen als we allemaal gezonder zouden leven”, zegt hij. Gezonder eten en meer bewegen is echt honderd keer effectiever dan welke pil ook. Alleen doet men alsof dat relatief makkelijk is te bereiken.”

Intensieve begeleiding

Smulders verwijst onder meer naar het ‘Diabetes Prevention Programme’, een gezaghebbend Amerikaans onderzoek naar diabetes 2. Ook in dat onderzoek zijn patiënten veel beter af met verandering van leefstijl. “Maar minder bekend is dat deze patiënten zeer intensief zijn begeleid. Zij kregen 16 individuele gesprekken met een casemanager, een maandelijkse opfrisafspraak en groepssessies. Als je daarvan de kosten berekent, kom je uit op een erg hoog bedrag. Ik vraag me daarom af of de claim dat leefstijlinterventie kosteneffectief is wel klopt.”

Die claim staat nog meer onder druk door de cijfers in de vervolgpublicatie van het Amerikaanse onderzoek. Tien jaar na de start van de leefstijlverandering bleek de groep die een leefstijlprogramma volgde geen lager risico te hebben op het ontwikkelen van nieuwe diabetes. Omdat mensen het zonder begeleiding niet volhouden. Dit speelt ook bij mensen met obesitas, dat vaak samengaat met diabetes 2.

Suikertax

Over de mogelijke winst door leefstijlverandering zegt Smulders dat “er gemiddeld weinig haalbaar is met de inspanningen die mogelijk zijn. Al zie je af en toe gemotiveerde patiënten die prachtige resultaten halen. Wat gemiddeld genomen wellicht effectiever is, zijn maatregelen op populatieniveau. Fietspaden aanleggen, suikertax invoeren, porties verkleinen, Dat soort maatregelen zijn minder duur, minder intensief voor het individu en kunnen op populatieniveau effectiever zijn.”

Lees ook:

Geen pil, maar een paprika helpt tegen diabetes

Veel patiënten met diabetes type 2 kunnen van de medicijnen af als ze gezonder leven. Daar ligt ook een rol voor de dokter.

Niet alleen de dikke krijgt suikerziekte

Eén op de tien volwassenen lijdt aan suikerziekte. Overgewicht is een belangrijke oorzaak. Maar het is niet dé oorzaak. ‘Eigenlijk weten we niet wat er precies in het lichaam misgaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden