Opinie

Gezond patriottisme sluit migrant niet uit

Sybrand Buma Beeld anp

In zijn column van afgelopen zaterdag verdraait Hans Goslinga ons pleidooi voor gedeelde waarden en vaderlandsliefde, stelt Hans Janssens, hoofd communicatie en landelijk campagneleider van het CDA.

Vorige week pleitten Sybrand Buma en Pieter Heerma in het blad Christen Democratische Verkenningen voor een gedeeld waardenbesef en gezonde vaderlandsliefde als antwoord op de culturele verwarring van deze tijd. Hans Goslinga doet dit pleidooi in zijn column in Trouw van zaterdag onrecht aan door zijn eigen interpretaties van het artikel te bekritiseren in plaats van de kern van het betoog.

Buma en Heerma keren zich in hun artikel tegen het dominante cultuurrelativisme in onze samenleving. Waarden en tradities bieden houvast in een wereld die razendsnel verandert en globaliseert. Ze bieden een antwoord op de verwarring en onzekerheid, ook door de toestroom van vluchtelingen. Het besef van deze gemeenschappelijke identiteit is niet bedoeld om mensen uit te sluiten, maar om de uniciteit van onze waarden en normen te beschermen. 'Het is de plicht aan onze voorouders om de rechtsstaat, democratie, vrijheid en menselijke waardigheid te koesteren en uit te dragen', stelt de Belgische schrijver Jonathan Holslag in hetzelfde CDV-nummer. Alleen een samenleving die trots is op de eigen waarden en tradities, kan van nieuwkomers verwachten dat zij deze ook willen delen.

Abraham Kuyper
Goslinga leest in dit artikel een afwerende houding tegenover vreemdelingen. Onterecht, omdat het betoog van de CDA'ers juist uitgaat van de realistische veronderstelling dat een groot deel van de huidige vluchtelingen in ons land blijft om hier een toekomst op te bouwen. Zij bepleiten een weerbare samenleving, die deze uitdaging aangaat.

In de tweede plaats framet Goslinga de noodzaak van een gedeeld waardenbesef als een vorm van staatsreligie, waarbij hij via een omweg de communistenjacht van McCarthy erbij haalt om aan te tonen hoe verwerpelijk dat is. De term staatsreligie is van de columnist zelf en vindt geen enkele grond in het artikel van Buma en Heerma.

Tot slot verwijt Goslinga de CDA'ers een 'historische breuk' met de pluriformiteitsgedachte, als grondslag van de samenleving. Het CDA verkwanselt de erfenis van Abraham Kuyper. Die redenering is historisch wankel en inhoudelijk onjuist.

Kuyper kende in zijn politieke leven de islam alleen uit theologische publicaties. Er woonden eind negentiende eeuw nauwelijks moslims in Nederland en de internationale agenda van een politicus was veel beperkter dan nu. Pas toen Kuyper in 1905 na zijn premierschap een reis om de 'oude wereldzee' maakte, kwam hij in Turkije en Egypte voor het eerst persoonlijk in aanraking met de islam.

Abraham Kuyper Beeld anp

Keerzijden van de islam
Volgens Kuyper-kenner George Harinck viel die kennismaking 'hem niet mee'. Kuyper had respect voor de devotie van moslims, onderzocht de overeenkomsten met het joden- en christendom, maar zag ook de keerzijde in uitbarstingen van islamitisch geweld en de bedreiging van christelijke gemeenschappen.

Kuyper was geen cultuurrelativist van het soort dat Buma en Heerma bekritiseren. De pluriformiteitsgedachte of de soevereiniteit in eigen kring was juist bedoeld om de culturele en religieuze eigenheid in onze samenleving te bewaren, tegen de druk van seculieren in. Kuyper was de man van de anti-these: de confessionelen tegen de rest!

Iedere historicus, en ook columnist Hans Goslinga, weet dat je het verleden alleen met de grootste zorgvuldigheid mag vertalen naar het heden. Een pleidooi voor een besef van gedeelde waarden is geen historische breuk met de pluriformiteitsgedachte. Integendeel, de pluriformiteit van Kuyper, de tolerantie tegenover andersdenkenden en de menselijke waardigheid behoren tot die gedeelde waarden, die we als samenleving koesteren en doorgeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden