Gezond? Gezondigen!

Vergeet groene shakes en speltcrackers. De nieuwste kookboeken dragen uit dat we vooral moeten genieten. Ook van volvet, romig en zoet. Hoe kijkt journalist Dana Ploeger, die graag op deze of gene voedselhype meelift, tegen deze trend aan?

De afgelopen jaren zijn we bedolven onder gezonde voedseltrends - soms met hoog freakgehalte. Wie heeft niet een spinaziesmoothie gedronken of chiazaden en gojibessen in het keukenkastje gehad? Of een fetisj ontwikkeld voor quinoasalades - in een hippe bintobox met koelelement voor op het werk?

Nu ja, laat ik voor mezelf spreken: welke hype ook, ik heb ze werkelijk allemaal uitgeprobeerd. Van dat metalige tarwegras was ik snel af, maar een spinazie-citroen-gember- smoothie? Echt lekker. Anders liepen celebs als Anne Hathaway en Drew Barrymore er toch ook niet voortdurend mee rond. Of neem Friends-actrice Jennifer Aniston (47), die mede zorgde voor een wereldwijde glutenfobie. Toen ze vorig jaar bij de uitreiking van de Golden Globes poepieslank in een nauwsluitende jurk van Yves Saint Laurent verscheen, kwam de waarheid aan het licht. Haar prachtige lijf had ze niet te danken aan eindeloze yogasessies of spinning, vertrouwde ze de pers toe, maar aan haar koolhydraatarme, glutenvrije dieet.

Veganist ben ik niet geworden, Kim van Kooten en Claudia de Breij wel. In vijf jaar tijd verdrievoudigde het aantal Nederlandse veganisten. Ook worden steeds meer mensen vege-, flexi- of pescotariër (respectievelijk geen vlees, af en toe vlees of geen vlees en wel vis).

Zelf ben ik het best te omschrijven als een 'suikervrije-koolhydraatarme foodextremist'. Want zo eet ik al zes jaar, vanaf het moment dat ik diabetes type 1 kreeg. Veel groente, weinig brood, geen suikers; alles voor stabiele bloedsuikerwaarden.

Toch was ik ook al eerder gevoelig voor voedseltrends als Montignac, Sonja Bakker en SouthBeach zoals ik al eerder in dit magazine beschreef. De laatste tijd neemt het freakerige bij mij gelukkig wat af; de slowjuicer staat al weer tijden achter in de kast en ik pak steeds vaker een volkoren boterham in plaats van mijn locarb-sportmixboterham. Ik zeg 'gelukkig' omdat het hypergezonde eten soms zo vermoeiend is. Altijd maar denken, overwegen, beslissen. Het geeft gewoon wat lucht als het niet altijd zo strak moet. Inmiddels pak ik gewoon weer een bakje yoghurt met muesli voor het ontbijt - zelfgemaakte muesli zonder rozijnen, dat wel.

Hoe dan ook, ik doe graag aan gezonde trends mee, en met mij vele anderen - zeker vrouwen. Omdat ik graag gezond wil leven en niet over een paar jaar uit ons huis getakeld wil worden vanwege extreem overgewicht. Maar wat is gezond precies? Dieetgoeroes springen graag in deze leemte: Kris Verburgh, Rens Kroes, de zusjes Hemsley of de dieetmeisjes van The Green Happiness met in korte tijd 200.000 volgers.

Ik ben benieuwd hoe Monique van Loon, de jonge oprichter van het online foodplatform Culy.nl, tegen deze trends aan kijkt. Culy schrijft geen diëten voor, maar laat vooral mooi en lekker eten zien onder het motto 'dagelijks genieten'. Volgens Van Loon zijn we het spoor volledig bijster. "Mensen vinden het lastig zelf hun dieet te bepalen en raken snel beïnvloed. Het liefst worden ze aan de hand genomen, door wie maakt niet uit. Eten is een identiteit, een religie. Je bent wat je eet en intussen weten we niet meer wat we zelf lekker vinden. Ik ken niemand die chiazaad echt smakelijk vindt, dat is gewoon vogelvoer. Toch hebben mensen daar kilo's van verorberd. Dat is marketing; iets bijzonders, nieuws, geks verkoopt. Gewoon normaal lekker eten is niet sexy."

We zijn doorgeslagen, vindt ze. "Van de week liep ik een vergadering binnen met een mangosapje. Riep iemand: 'Hé, ben je aan het detoxen?' Ik was verbijsterd. Hoezo? Ik drink gewoon een sapje, omdat het lekker is. Overal is een cult om ontstaan."

Morrende geluiden over wat ineens eetgeneuzel heet, klinken de laatste tijd luider, ook al verschijnen er nog steeds wel kookboeken voor gezondheidsfreaks als Jamie Olivers 'Superfood' en 'Deliciously Ella' van Ella Woodward. Maar Linda de Mol riep vorig jaar al: 'Rot op met je chiazaad!' Voor vrouwen die gesignaleerd werden met een quinoasalade dook de kwalificatie 'quinoakut' op. Merkwaardig trouwens ook weer, hoeveel agressie gezond eten kan oproepen. Gezond eten is zo persoonlijk geworden dat ook hier de meningen over elkaar heen buitelen. Kom niet aan mijn eetpatroon (lees: religie, politieke voorkeur of andere levensovertuiging).

Voorlopig hoogtepuntje was de lawine aan kritiek die de meiden van foodplatform The Green Happiness na een artikel in NRC Handelsblad over zich heen kregen. Nietsvermoedend - maar ook niet gehinderd door veel gefundeerde kennis - schoven Tessa Moorman en Merel von Carlsburg aan tafel bij Humberto Tan en waarschuwden voor het grote gevaar van vlees, vis, zuivel, suiker en graan. Om daarna de tip te geven: neem elke ochtend een kokosolie-spoeling - heel gezond. Ook beweerden ze dat een ei hetzelfde zou zijn als de menstruatie van een kip. Verontwaardiging alom.

Onze eigen Karin Luiten, die in dit magazine elke week het koken zonder pakjes en zakjes propageert, pakte in dezelfde uitzending de jonge vrouwen flink aan. "Deze pseudowetenschappen sturen mensen een richting op die gevaarlijk is. Terwijl zelf koken met verse ingrediënten meer dan voldoende is voor een gezonde leefstijl", zei Luiten. Arjen Lubach maakte vervolgens gehakt van de 'dieetmeisjes' in een filmpje waarin hij zijn eigen 'schijf van trijf' presenteerde - ofwel de voedingsschijf van lariekoek. Het filmpje werd al 722.365 keer gedeeld.

Monique van Loon: "Natuurlijk is het sneu voor die meiden, maar ik vind het goed dat er kritiek komt op al die extreme gekkigheid. Ik heb ooit zo'n kokosolie-mondspoeling gedaan, voor het afvoeren van afvalstoffen, en moest meteen overgeven. Gelukkig zie ik steeds meer om me heen dat mensen over eten wat minder manisch zijn. De kookboeken die nu verschijnen, zitten weer vol heerlijke zoete taarten en smakelijke gerechten. We kiezen weer voor smaak. Vol, romig, zoet, heerlijk! Een gezond lijf draait niet om kauwen op een tarwegrasje, maar om matigen en genieten van goed en gezond eten."

Toch ziet Van Loon ook de voordelen van al die hypes. Mensen zijn bewuster bezig met voeding, zegt ze. "Door alle extremiteiten zijn mensen kritischer. Dat is goed.

Ze weten waar hun eten vandaan komt, kiezen eerder verse ingrediënten en koken vaker zelf. Eten draait bij mij om genieten. Dus bak die heerlijke brownie vol boter, chocola en suiker.

Eet zelf een stuk en geef de rest weg aan je vrienden. Iedereen blij!"

Ik kan juist erg genieten van een gezonde maaltijd, maar ik wil ook graag onderzoeken wat er gebeurt als ik niet oplet. Van Loon heeft gelijk: de jongste kookboeken gaan over genieten. Neem alleen al de titel 'Gezondigen' van Kim Waninge, Rianne van Vulpen en Judith van Rijt. De vrouwen deinzen niet terug voor 900 gram roomkaas in de cheesecake.

Afgelopen weekend kregen we vrienden te eten - bourgondiërs die het niet zo nauw nemen met een onsje meer. Uit een stapel nieuwe kookboeken haalde ik enkele genietgerechten: kippendijen gesmoord in knoflook en kruiden met een halve liter slagroom, 400 ml witte wijn en tot slot 400 gram Parmezaanse kaas erdoor geroerd. Geserveerd met verse tarwepasta.

Als dessert kokoscake met mango en passievruchten van de jonge Ierse kok Donal Skehan. In Ierland, de VS en Engeland al een beroemdheid - de nieuwe Jamie volgens kenners. Zijn vertaalde kookboek 'Vers!' is net uit in Nederland. Bij het bakken voelde ik enige weerstand toen mijn dochter niet alleen 200 gram kristalsuiker, maar ook nog een hele bus poedersuiker in de taart verwerkte. We keken elkaar even aan, checkten het recept, maar kieperden toch de hele wolk poedersuiker erin. De tieners en de bourgondiërs ontvingen de taart met groot applaus. Ik nam een reepje - en een extra dosis insuline. Ik snap dat het manische er wat vanaf mag, maar helemaal losgaan? Dat is aan mij niet besteed. Ik wacht even januari af, dan komt er vast weer een nieuwe, wat gezondere hype.

Lekker Miljuschka

Deze populaire tv-kok maakte van haar kookdagboek een kookboek voor thuis. Vol guilty pleasures.

Neem alleen al de elf cheesecakes met titels als 'I got the blues' of 'Sneeuwwitje'. Wel raadt 'Mil' (voor intimi) af en toe aan dat je beter een klein plakje kunt nemen. Heerlijk gezinsboek ook, veel gerechten zijn geschikt voor kinderen.

Eenvoudig te maken dus, zelfs de Noordzeekrabben die Miljuschka altijd samen met haar kinderen maakt. "Zodat ze respect krijgen voor de dieren die ze eten." Mooi toch?

(uitg. Kosmos euro 20)

Vers!

Deze jongen heeft het, zeggen kenners. De Ier Donal Skehan kookt met veel verse groenten en fruit - zijn ouders hadden een groentewinkel. Zowel zijn bewerkelijke dinergerechten als eenvoudige 'supersnelle suppers' zijn allemaal prima te doen. Hij experimenteert graag met specerijen en kiest nogal eens voor een glutenvrije variant. De vijgentaart met honing en amandelen gaan we zeker uitproberen.

(uitg. Nieuw Amsterdam

euro 24,99)

Cookart

De ondertitel 'De kunst van het eten' zegt alles over prachtig vormgegeven kookboek. De makers Jennifer Foster en Lianne Koster zijn fooddesigners en zorgden ervoor dat alles er vrolijk en kunstig uitziet. Pannekoekjes met fleurige bloemen, groene crêpes en worteldonuts met zebraglazuur. In dit boek blijf je bladeren en je verbazen. Soms te mooi om op te eten, zoals de gouden appeltjes. Een must voor Kerst.

(uitg. Scriptum euro 24,95)

Het lekkerste van Guus en Dick

Zanger Guus Meeuwis en sterrenchef Dick Middelweerd van De Treeswijkhoeve zijn vrienden en maakten daarom dit kookboek met hun favoriete gerechten. Uitstekend boek voor ambitieuze thuiskoks die met langoustines en kreeft aan de slag willen. Of voor de iets minder gedreven kok die blij wordt van spareribs en kroketten. Vol Brabantse gerechten. (uitg. Kosmos euro 24,99)

Gezondigen

'Life is short, eat dessert first.' Met die uitspraak wordt de toon gezet. Zondigen mag, volgens de makers. Maar dan het liefst met een gezonde basis. Veel verse producten met redelijk eenvoudige recepten. Kom maar door met die cinnamon rolls.

(uitg. Karakter euro 17,99)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden